نگاهی به صدای هولناک جهنم | اخبار استان کرمان

آیه دوم می‌گوید که «الَّذِی خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَیَاةَ لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا».خداوند مرگ و زندگی را آفریده تا انسان را بیازماید که «کدام‌یک نیکوکارتر» است. نکته قابل توجه این است که آیه نمی‌گوید «بیشترین عمل» بلکه می‌گوید «أَحْسَنُ عَمَلًا»؛ یعنی معیار، صرفاً حجم و تعداد اعمال نیست، بلکه کیفیت و نیکویی آنهاست.دنیا صحنه آزمون است و مرگ نیز بخشی از همین نظام امتحان محسوب می‌شود. بنابراین مرگ پایان بی‌هدف زندگی نیست همان‌گونه که زندگی نیز صرفاً فرصتی برای بهره‌برداری مادی نیست. انسان در فاصله میان تولد و مرگ، در حال ساخته شدن برای مرحله‌ای دیگر است.

در آیات سوم و چهارم، نگاه انسان از زندگی خود به آسمان‌ها برده می‌شود «الَّذِی خَلَقَ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ طِبَاقًا». سپس قرآن انسان را به تکرار نگاه دعوت می‌کند «فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرَىٰ مِن فُطُورٍ»؛ نگاهت را بازگردان، آیا هیچ شکافی می‌بینی؟علامه طباطبایی این آیات را دعوتی به مشاهده نظم و استحکام خلقت می‌داند. انسان ابتدا تصور می‌کند می‌تواند در آفرینش نقصی پیدا کند، اما هرچه دقیق‌تر نگاه کند، ناتوانی خود را بیشتر درمی‌یابد. عبارت «ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ کَرَّتَیْنِ» نیز همین معنا را تقویت می‌کند دوباره و دوباره نگاه کن.نتیجه این جست‌وجو، اعتراف به محدودیت انسان است «یَنْقَلِبْ إِلَیْکَ الْبَصَرُ خَاسِئًا وَهُوَ حَسِیرٌ» نگاهت در حالی که خسته و ناتوان شده، شکست‌خورده به سوی تو بازمی‌گردد.
 

آیه پنجم علاوه بر زیبایی آسمان، از «مَصَابِیح» یعنی چراغ‌هایی سخن می‌گوید که به‌صورت ستارگان معرفی شده‌اند و سپس به عذاب دوزخ اشاره می‌کند «وَأَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابَ السَّعِیرِ». ترکیب زیبایی و هشدار در این آیات قابل توجه است. همان جهانی که انسان را به شگفتی و آرامش دعوت می‌کند، نشانه‌ای از نظم و حساب‌مندی عالم نیز هست. از نگاه قرآن، جهان بی‌حساب و انسان نیز رهاشده نیست.

آیات ۶ تا ۸ تصویری تکان‌دهنده از جهنم ارائه می‌کنند. درباره کافران می‌خوانیم که «إِذَا أُلْقُوا فِیهَا سَمِعُوا لَهَا شَهِیقًا وَهِیَ تَفُورُ» هنگامی که در آن افکنده شوند، صدای هولناک آن را می‌شنوند، در حالی که جهنم می‌جوشد و می‌خروشد.اما نقطه مهم‌تر، گفت‌وگوی نگهبانان جهنم با دوزخیان است «أَلَمْ یَأْتِکُمْ نَذِیرٌ؟» آیا هشداردهنده‌ای برای شما نیامد؟پاسخ آنان روشن است «بَلَىٰ قَدْ جَاءَنَا نَذِیرٌ فَکَذَّبْنَا» چرا، هشداردهنده آمد، اما او را تکذیب کردیم.این گفت‌وگو نشان می‌دهد مسئله اصلی، نبودن راهنمایی و هشدار نیست، مشکل تکذیب و نپذیرفتن حقیقت پس از رسیدن آن است. به همین دلیل، دوزخیان در ادامه اعتراف می‌کنند که «لَوْ کُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ» اگر می‌شنیدیم یا تعقل می‌کردیم، از اهل آتش نبودیم.

دو ابزار نجات، شنیدن و اندیشیدن

این عبارت از مهم‌ترین فرازهای آیات نخست سوره ملک است. دوزخیان حسرت می‌خورند که چرا از دو امکان مهم خود استفاده نکردند یعنی «نَسْمَعُ» و «نَعْقِلُ».