نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
مرا به خاطر بسپار
در پی نطق تند و کنایهآمیز دکتر یاسر سلیمانی، نماینده مردم بافت، رابر و ارزوئیه در مجلس شورای اسلامی در روز یکشنبه ۲۹ تیرماه ۱۴۰۴، توجهات بار دیگر به وضعیت فاجعهبار راههای مواصلاتی این سه شهرستان جلب شده است. سلیمانی با اشاره به پروژههایی که تکمیل آنها ۳۰ سال به طول انجامیده و مرگ دلخراش یک خانواده در جادهای که زیرساخت آن ۱۵ سال آماده بوده است، وزیر راه و شهرسازی را به چالش کشید و خواستار «عدالت در اعتبارات» برای منطقهای شد که علیرغم برخورداری از پتانسیلهای عظیم معدنی، در حصار راههای ناایمن و توسعهنیافتگی گرفتار مانده است. این یادداشت، با تکیه بر آمار و مستندات موجود، عمق این محرومیت مزمن و ضرورت اقدام فوری دولت را واکاوی میکند.
صدای مردم شهرستانهای بافت، رابر و ارزوئیه، دهههاست که در لابهلای وعدههای ناتمام مسئولان و گزارشهای پیشرفت پروژههایی که «در دل مردم به سوهان روح تبدیل شده»، گم شده است. این منطقه که به عنوان زادگاه سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی شناخته میشود، بهطرز غمانگیزی از ابتداییترین زیرساخت توسعه، یعنی «راه ایمن»، محروم مانده است.
نطق اخیر نماینده این حوزه در مجلس، تنها یک تذکر پارلمانی نبود؛ بلکه فریاد مردمی بود که سالهاست عزیزانشان را در جادههایی به کام مرگ میفرستند که خود از سر ناچاری «جاده» مینامند. اشاره صریح دکتر سلیمانی به جان باختن اعضای یک خانواده در دو هفته گذشته، در مسیری که به گفته او «۱۵ سال زیرساختش آماده است»، پرده از واقعیتی تلخ برداشت: مشکل این منطقه دیگر کمبود طرح و نقشه نیست، بلکه فقدان اراده برای تخصیص اعتبار و اتمام پروژههاست.
تاریخچهای از وعدهها؛ پروژههایی که پیر شدند
مرور روند تاریخی توسعه راهها در این منطقه، یک الگوی ثابت از شروع پروژهها، تأخیرهای طولانی و ناتمام ماندن آنها را نشان میدهد: * محور کرمان-بافت: این پروژه که شریان حیاتی اتصال هر سه شهرستان به مرکز استان است، از اواخر دهه ۱۳۷۰ کلید خورد. عملیات دو بانده کردن آن از حدود دهه ۱۳۸۰ آغاز شد اما پس از گذشت بیش از دو دهه، همچنان بیش از ۵۴ کیلومتر از مسیر صعبالعبور کوهستانی آن باقی مانده است. در حال حاضر حدود ۶۵ درصد از این محور اجرا شده و تکمیل آن نیازمند بودجهای بین ۸۰۰ تا ۱۵۰۰ میلیارد تومان است. * محور مستقیم کرمان-رابر: این طرح که میتوانست مسیر ۱۸۵ کیلومتری فعلی را به ۱۰۶ کیلومتر کاهش دهد و زمان سفر را از حدود ۴ ساعت به یک ساعت و ربع برساند، در سال ۱۳۷۹ مصوب شد اما پس از گذشت بیش از دو دهه و حتی کلنگزنیهای نمایشی، به دلیل کمبود منابع در حد طرح باقی مانده است. * جادههای مرگ: وضعیت به قدری بحرانی است که استان کرمان با ثبت میانگین روزانه حدود ۳ کشته در تصادفات جادهای، یکی از خطرناکترین استانهای کشور است. در همین حوزه بافت، ۲۲ نقطه حادثهخیز شناسایی شده است. ترافیک سنگین در اکثر روزهای هفته، بهویژه در مسیر کرمان، زمان سفر را به شدت افزایش داده و جان بیماران اورژانسی را تهدید میکند.
پارادوکس تلخ: فقر زیرساخت بر روی گنجینه معادن
کنایه بزرگ ماجرا که نماینده مجلس نیز به آن اشاره کرد، تضاد میان محرومیت منطقه و ثروت عظیم ملی نهفته در آن است. به گفته دکتر سلیمانی، این منطقه تأمینکننده ۷۰ درصد کروم و ۹۰ درصد گارنت کشور است که توسط شرکتهای تحت مدیریت وزارت رفاه استخراج میشود. اما سهم مردم از این ثروت ملی، جادههایی ویران و پروژههایی است که بعد از ۴۰ سال، هنوز یک ریال از سود سهامشان را دریافت نکردهاند و شرکتهای بهرهبردار نیز «اعلام ورشکستگی» میکنند.
این وضعیت نشان میدهد که مطالبه مردم و نمایندگانشان، یک درخواست فرابودجهای یا خارج از توان دولت نیست؛ بلکه تقاضایی برای تخصیص عادلانه بخشی از درآمد حاصل از منابع همین منطقه برای توسعه زیرساختهای آن است. تکمیل پروژههای نیمهتمامی چون محور کرمان-بافت و احداث راه جدید کرمان-رابر، علاوهبر کاهش چشمگیر تلفات جانی، کاهش مصرف سوخت و زمان سفر، میتواند قفل توسعه پایدار را از پای اقتصاد کشاورزی، دامی و گردشگری منطقه باز کند.
اکنون پس از نطق صریح نماینده بافت، رابر و ارزوئیه و دعوت او از وزیر راه برای سفر به منطقه و مشاهده عمق مشکلات، افکار عمومی منتظر یک پاسخ عملی است. آیا دولت چهاردهم با تخصیص اعتبارات لازم، به این انتظار ۳۰ ساله پایان خواهد داد و «عدالت در اعتبارات» را برای زادگاه سردار دلها محقق خواهد کرد، یا این فریاد نیز همچون وعدههای پیشین در پیچوخمهای اداری و کسری بودجههای ادعایی، به فراموشی سپرده خواهد شد؟ مردم این دیار دیگر منتظر وعده و کلنگزنی نیستند؛ آنها منتظر اقدام قاطع و دیدن ماشینآلات راهسازی در جادههایی هستند که سالهاست داغدارشان کرده است.
یادداشت: یاسر علیپور اشرفی
کلمات کلیدی: * یاسر سلیمانی * وزارت راه و شهرسازی * جاده کرمان-بافت * شهرستان رابر * شهرستان بافت * شهرستان ارزوئیه * نقاط حادثهخیز * بودجه عمرانی * توسعه نامتوازن * محرومیتزدایی * عدالت در اعتبارات