دیالکتیک دفاع شناختی؛ سواد رسانه‌ای به‌عنوان سپر «پادشکنندگی اجتماعی» در برابر جنگ‌های ترکیبی

به گزارش «نذیر کرمان»؛ این یادداشت که با رویکرد توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مرور نظام‌مند منابع دست‌اول نگاشته شده، می‌گوید در هزاره سوم، ماهیت منازعات از نبردهای کلاسیک به عرصه‌های شناختی و ادراکی منتقل شده و «ذهن» به‌عنوان هدف اصلی عملیات‌های دشمن تعریف می‌شود.

نویسنده در بخش مبنایی، جنگ شناختی را فصل مشترک جنگ اطلاعاتی، عملیات روانی و جنگ سایبری معرفی می‌کند؛ با این تفاوت که هدف نهایی آن نه تخریب داده یا زیرساخت، بلکه «هک کردن سیستم عامل ذهن» و تغییر نحوه پردازش اطلاعات در مخاطب است. در این چارچوب، هر پیام رسانه‌ای می‌تواند به‌صورت بالقوه در مسیر مدیریت ادراک اثرگذار شود؛ آن هم در فضای بی‌زمان و مکانِ «منطقه خاکستری».

در ادامه، اشرفی اهداف تهاجم ترکیبی را در چند محور کلیدی توضیح می‌دهد:
تحریف واقعیت و جنگ روایت‌ها، تزریق یأس و ناامیدی و فرسایش سرمایه اجتماعی، و همچنین هدف قرار دادن هویت و غیرت دینیِ نسل جوان به‌عنوان آینده‌سازان جامعه.

بخش راهبردی یادداشت، به جایگاه سواد رسانه‌ای می‌پردازد؛ به‌گونه‌ای که این مفهوم صرفاً یک مهارت تکنیکال برای کار با ابزارهای دیجیتال تلقی نمی‌شود، بلکه به‌عنوان یک «بینش انتقادی و اخلاقی» معرفی می‌گردد. نویسنده تاکید می‌کند نهادینه شدن سواد رسانه‌ای، همراه با «جهاد تبیین» و تقویت «سواد اخلاقی»، جامعه را در برابر ویروس‌های شناختی واکسینه کرده و تهدیدات ترکیبی را به فرصت‌هایی برای افزایش انسجام و سرمایه اجتماعی تبدیل می‌کند.

اشرفی همچنین از نسبت سواد رسانه‌ای با سلامت اجتماعی سخن می‌گوید و توضیح می‌دهد چرا بدون سواد اخلاقی، صرف تشخیص فنی پیام‌ها کافی نیست. از نگاه او، آموزش سواد رسانه‌ای باید از حالت حاشیه‌ای خارج شود و در نظام تربیتی ادغام گردد؛ از کلاس درس تا سطح «سنگر دفاعی» برای دوام آوردن در طوفان‌های شناختی.

در پایان، یادداشت بر ضرورت «سیاست‌گذاری رسانه‌ای» در عصر سایبر تاکید می‌کند؛ با این توضیح که رویکرد مقابله تنها نباید سلبی باشد، بلکه باید ایجابی، توانمندساز و مبتنی بر حقوق شهروندی (از جمله حق دسترسی به اطلاعات صحیح و امنیت روانی) دنبال شود. نویسنده همچنین تقویت اعتماد عمومی، تولید محتوای فاخر و امیدآفرین، و بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان را از پیش‌نیازهای پادشکنندگی اجتماعی در برابر جنگ روایت‌ها می‌داند.

اهمیت خبر در یک نگاه:
این گزارش برای مخاطب کرمانی از این جهت اهمیت دارد که نشان می‌دهد «سواد رسانه‌ای» فقط یک توصیه آموزشی نیست، بلکه یک ضرورت دفاعی برای حفظ انسجام اجتماعی و مقاومت ذهنی در برابر جنگ‌های ترکیبی است. تاکید یادداشت بر پیوند «سواد رسانه‌ای، جهاد تبیین و سواد اخلاقی» می‌تواند به کاهش اثرگذاری شایعات، جنگ روایت‌ها و عملیات‌های روانی کمک کند و در نهایت، پایداری اجتماعی استان را در شرایط حساس تقویت نماید.

کلمات کلیدی:
جنگ شناختی, پادشکنندگی اجتماعی, سواد رسانه‌ای انتقادی, جهاد تبیین, مدیریت ادراک, امنیت سایبری, اخبار کرمان, اخبار کرمان و شهرستان ها, اخبار استان کرمان