نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
مرا به خاطر بسپار
کرمان – نذیر کرمان – در پهنه وسیع استان کرمان، جایی که خاک حاصلخیز و اقلیم متنوع آن، بستری برای تولید محصولاتی چون پسته و خرما – با ارزش اقتصادی و صادراتی بالا – فراهم آورده است، بحران آب به گلوگاه توسعه کشاورزی تبدیل شده است. با وجود خشکسالیهای پی در پی و تغییر اقلیم، شیوه سنتی آبیاری همچنان بخش عمدهای از منابع زیرزمینی و روزمینی را میبلعد و مصرف آب در حوزه کشاورزی استان به بیش از ۹۰ درصد کل مصارف میرسد. این روند، تهدیدی جدی برای معیشت بهرهبرداران و بقای باغات محسوب میشود.
رضا محمدی، مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی شمال استان کرمان، در گفتوگو با نذیر کرمان، به ابعاد بحران آب و کندی تحول در شیوههای آبیاری اشاره کرد. وی با بیان اینکه “آب استحصالی از منابع زیرزمینی در کرمان، حتی در خوشبینانهترین حالت، تنها ۸۰ درصد نیاز آبی باغات و اراضی کشاورزی ما را پوشش میدهد،” عنوان کرد: “در حالی که بهرهوری در سیستمهای نوین آبیاری به ۸۵ تا ۹۰ درصد میرسد، در شیوه غرقآبی و در بهترین شرایط، بهرهوری تنها ۵۰ درصد است.” وی افزود: تنها ۲۰ درصد از اراضی کشاورزی شمال استان زیر پوشش سیستمهای نوین آبیاری قرار دارند و ۸۰ درصد همچنان به روش سنتی غرقآبی مدیریت میشوند.
محمدی بر لزوم تغییر سریع سیاستها و برنامههای آبیاری در بخش کشاورزی تأکید کرد. وی تصریح کرد: “با اجرای سیستمهای نوین آبیاری در بخش کشاورزی کرمان، میتوانیم حدود ۴۰ درصد بهرهوری آب را افزایش دهیم. این تغییر، میتواند سالانه ۹۰۰ میلیون تا یک میلیارد متر مکعب آب را در بخش کشاورزی صرفهجویی کند.” وی با اشاره به مصرف سالانه بیش از سه میلیارد مترمکعب آب در کشاورزی شمال استان، هشدار داد: “اگر سیستمهای نوین آبیاری در باغات و اراضی کشاورزی کرمان اجرا نشود، طی سالهای آینده شاهد حذف بسیاری از باغات و اراضی خواهیم بود.“
مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی شمال استان کرمان به چالشهای پیش روی کشاورزان برای سرمایهگذاری در شیوههای نوین آبیاری نیز اشاره کرد. وی اظهار داشت: “محصول عمده در شمال استان پسته است و متأسفانه در چند سال متوالی، خشکسالی و سرمازدگی باعث خرابی محصول شده و توان سرمایهگذاری در حوزه زیرساختی را از باغدار سلب کرده است.” وی افزود: میزان پوشش تسهیلات بلاعوض برای اجرای سیستمهای نوین آبیاری نیز از ۸۵ درصد به کمتر از ۵۰ درصد کاهش یافته است که این امر، اشتیاق کشاورزان خرد را برای اجرای این سیستمها کم کرده است.
با وجود این چالشها، اقداماتی نیز برای بهبود وضعیت آب در بخش کشاورزی شمال کرمان صورت گرفته است. محمدی بیان کرد: تاکنون حدود ۲۰ هزار هکتار از باغات و زمینهای کشاورزی به سیستمهای نوین آبیاری مجهز شدهاند و ۱۴ هزار کیلومتر خطوط انتقال آب احداث شده است. همچنین، اصلاح و مرمت ۶ هزار و ۱۵۰ رشته قنات، احداث ۲ هزار و ۷۰۰ استخر ذخیره آب و ساخت ۱۴ سد خاکی کوتاه با حجم آبگیری ۵۰ میلیون متر مکعب، از دیگر اقدامات انجام شده در سالهای اخیر است. با این حال، واقعیت این است که آبی که با هزاران زحمت از اعماق زمین توسط کشاورزان کرمان بیرون آورده میشود، همچنان با شیوههای غلط و کمترین بهرهوری مصرف میشود و دورنمای روشنی برای تغییر اساسی این شیوه، جز با تحولات بنیادین در سیاستها و برنامههای حوزه آب کشاورزی، متصور نیست.
کلمات کلیدی:
بحران آب، کشاورزی کرمان، آبیاری نوین، هدررفت آب، پسته، خرما، خشکسالی، منابع زیرزمینی، جهاد کشاورزی، نذیر کرمان.
منبع: نذیر کرمان ? فاصله بهرهوری با مصرف آب کشاورزی در کرمان