شاید راز ماندگاری این سنتها در خاطرهها و روایتهای مردمی باشد؛ روایتهایی که عید قربان در جنوب کرمان را فراتر از یک آیین مذهبی نشان میدهند.
به گزارش گروه اجتماعی پایگاه خبری «نذیر کرمان »؛ عید قربان در جنوب کرمان تنها یک مناسبت مذهبی نیست؛ این عید با مجموعهای از رسمها و آیینهای قدیمی همراه است که نسل به نسل منتقل شدهاند. یکی از متفاوتترین و ماندگارترین سنتهای این منطقه، حنا زدن به گوسفند قربانی پیش از مراسم ذبح است؛ رسمی که هنوز در برخی شهرها و روستاهای جنوب کرمان دیده میشود و برای مردم، فراتر از یک عادت ساده، بخشی از هویت فرهنگی و خاطرات جمعی محسوب میشود. برای آشنایی بیشتر با این رسم، پای صحبت مردم جنوب کرمان نشستیم تا از حالوهوای عید قربان و خاطراتشان بگویند. زهرا سالاری، ۵۸ساله از جیرفت با لبخند از سالهای دور یاد میکند و میگوید: قدیمترها چند روز مانده به عید قربان، حالوهوای خانهها فرق میکرد. از همان موقع صحبت قربانی و آمادهشدن برای عید شروع میشد. شب قبل از عید، زنهای خانواده دور هم جمع میشدند و حنا آماده میکردند. بعد پاها یا پیشانی گوسفند را حنا میزدند. بعضیها حتی نقشهای کوچکی هم روی پشم حیوان میکشیدند. ما بچه بودیم و با شوق تماشا میکردیم. آن زمان احساس میکردیم اتفاق بزرگی در راه است. وی ادامه داد: بزرگترها میگفتند قربانی باید آراسته باشد. همانطور که آدم برای مراسم مهم لباس تمیز میپوشد، حیوان قربانی هم باید با احترام آماده شود. شاید برای نسل جدید عجیب باشد، اما آن روزها این کار بخشی از مراسم عید بود. مهدی رئیسی، ۳۴ساله از عنبرآباد نیز از خاطرات کودکیاش میگوید: شب عید قربان برای ما بچهها خیلی هیجان داشت. از صبح دنبال گوسفند میرفتیم و دورش جمع میشدیم. وقتی بزرگترها حنا میآوردند، میفهمیدیم مراسم شروع شده است. بعضی خانوادهها اسپند هم به گردن گوسفند میبستند یا دود اسپند دورش میگرداندند. وی بیان کرد: «آن موقع دلیل خیلی از کارها را نمیدانستیم، فقط میدیدیم که بزرگترها با احترام خاصی رفتار میکنند. بعدها فهمیدم اینها باورهایی بوده که سالها در فرهنگ مردم مانده است. حالا که بزرگتر شدهام، بیشتر ارزش این رسمها را میفهمم. فاطمه محمدی، ساکن کهنوج معتقد است بخشی از این آیینها در سالهای اخیر کمرنگتر شدهاند. وی خاطر نشان کرد: سبک زندگی تغییر کرده است. قبلاً خانوادهها جمعیت بیشتری داشتند و همه دور هم بودند. الان خیلی چیزها فرق کرده، اما هنوز بعضی خانوادهها این سنت را حفظ میکنند. وقتی حنا روی گوسفند میبینم، حس میکنم بخشی از کودکی و خاطرات قدیمی دوباره زنده میشود. محمدی اظهار کرد: حنا برای مردم جنوب فقط یکرنگ نیست. همیشه نشانه شادی بوده است. در عروسی، جشن و مناسبتها از حنا استفاده میشد و طبیعی بود که در مراسم قربانی هم جای خودش را داشته باشد. حسین بلوچ، ۶۶ساله از رودبار جنوب نیز میگوید: «قدیمیها اعتقادهای خاص خودشان را داشتند. میگفتند قربانی برکت خانه را زیاد میکند و باید با احترام انجام شود. یادم هست بعضیها قبل از قربانی چشم گوسفند را سرمه میکشیدند یا کمی نبات به آن میدادند. همه اینها از روی محبت و باور بود.» او با حسرت از تغییر زمانه میگوید: خیلی از رسمهای قدیمی آرامآرام فراموش میشود. بچههای امروز شاید دیگر آن حالوهوا را تجربه نکنند. اما ما هنوز وقتی عید قربان میشود، یاد آن روزها میافتیم. در بازار رودبار جنوب نیز با علی زارعی، فروشنده دام همصحبت شدیم. وی افزود: هر سال نزدیک عید قربان مردم برای خرید دام میآیند. بعضی مشتریها هنوز درباره رسمهای قدیمی صحبت میکنند. هستند خانوادههایی که میگویند شب عید برای گوسفند حنا آماده کردهاند. شاید تعدادشان مثل گذشته نباشد، اما هنوز این سنت زنده است. او معتقد است بخشی از این رسوم به هویت منطقه تبدیل شدهاند: اینها فقط یک مراسم نیست. وقتی از جنوب کرمان حرف میزنید، بخشی از فرهنگ مردم همین آیینهاست. مریم اسکندری، ۲۸ساله از قلعه گنج نگاه متفاوتی دارد. او میگوید: نسل جوان شاید مثل قبل درگیر این سنتها نباشد، اما خیلیها دوست دارند درباره آن بدانند. به نظرم باید این رسمها ثبت و معرفی شوند، چون بخشی از تاریخ و فرهنگ مردم هستند. وی ادامه داد: وقتی مادربزرگم درباره شبهای عید قربان و حنا زدن به گوسفند تعریف میکند، احساس میکنم قصهای از گذشته میشنوم. همین روایتها باعث میشود سنتها زنده بمانند. این گفتگوها نشان میدهد رسم حنا زدن به گوسفند قربانی تنها یک آیین ظاهری نیست. برای مردم جنوب کرمان، این سنت یادآور خاطرات خانوادگی، دورهمیها و باورهایی است که سالها در زندگی مردم جریان داشته است. اگرچه تغییر سبک زندگی بخشی از این رسمها را کمرنگ کرده، اما هنوز در بسیاری از خانهها و روستاهای جنوب کرمان میتوان نشانههایی از آن را دید. شاید راز ماندگاری این سنتها در همین خاطرهها و روایتهای مردمی نهفته باشد؛ روایتهایی که نشان میدهد عید قربان در جنوب کرمان تنها روزی برای انجام یک فریضه دینی نیست، بلکه آیینی است آمیخته بافرهنگ، احساس و احترام به سنتهایی که از گذشته به یادگار ماندهاند. انتهای خبر/پور حیدر https://armanekerman.ir/vdcjymevhuqeivz.fsfu.html اشتراک گذاری : کپی متن خبر لینک کوتاهarmanekerman.ir/vdcjymevhuqeivz.fsfu.html