هشدار جدی به مدیران بم؛ ۶۰۰ هکتار از نخلستان‌های ثبت جهانی در حال نابودی عمدی | خبر کرمان

کرمان – نذیر کرمان – آرش شکیبایی‌مجد، مدیر مرکز بم‌شناسی و زیرمجموعه بنیاد ایران‌شناسی، با ابراز نگرانی عمیق از وضعیت کنونی نخلستان‌های شهر بم، به خبرنگار نذیر کرمان گفت که حدود ۶۰۰ هکتار از این باغات، که بخشی جدایی‌ناپذیر از منظر فرهنگی ثبت جهانی ارگ بم هستند، خشک شده‌اند. وی این حجم از تخریب را نه یک اتفاق طبیعی، بلکه پیامد عمدی برخی سودجویان برای تغییر کاربری اراضی دانست و نسبت به بی‌توجهی مسئولان به این معضل هشدار داد.

شکیبایی‌مجد با اشاره به ضرورت حفاظت از میراث جهانی، اظهار داشت: “ارگ بم و منظر فرهنگی آن در سال ۱۳۸۲ و پیش از زلزله مخرب، به ثبت جهانی یونسکو رسید و حدود ۳۲۰۰ هکتار از باغ‌های بم و بروات شامل این ثبت جهانی می‌شد. اما متأسفانه در سال‌های اخیر، شاهد خشک شدن حدود ۶۰۰ هکتار از این نخلستان‌ها بوده‌ایم که حجم قابل توجهی از آن، به‌عمد و با هدف تغییر کاربری به مسکونی، خشک شده است.” وی افزود: این تخریب‌ها، با وجود تذکرات قبلی، جدی گرفته نشده‌اند و ادامه این روند می‌تواند عواقب جبران‌ناپذیری برای این میراث جهانی داشته باشد.

مدیر مرکز بم‌شناسی بر لزوم پایش و نظارت مستمر بر باغ‌شهر جهانی بم تأکید کرد. وی تصریح کرد: “در شهر کرمان و دیگر پیکره‌های شهری، شهرداری‌ها با استفاده از نقشه‌های هوایی و سامانه‌های ویژه، به طور مداوم باغات را ارزیابی می‌کنند تا در صورت قطع درختان یا تغییر کاربری، جریمه‌های سنگین اعمال شود. این رویکرد، باید فوراً در بم نیز به اجرا درآید تا از تخریب‌های بیشتر جلوگیری شود.” شکیبایی‌مجد، خشکاندن عمدی درختان را راهی برای دور زدن قوانین و تغییر کاربری‌های غیرقانونی دانست و راهکارهایی چون اسکن هوایی، ارزیابی مستمر، اعمال جریمه‌های سنگین (بیش از ارزش ملک مسکونی)، گشت‌های منابع طبیعی و جهاد کشاورزی، و خودداری از صدور مجوز برای چنین درخواست‌هایی را پیشنهاد داد.

وی در پایان هشدار داد که تداوم این وضعیت می‌تواند به خروج منظر فرهنگی بم از ثبت جهانی منجر شود. شکیبایی‌مجد خاطر نشان کرد: “بم یک باغ‌شهر و ثبت جهانی است و وضعیت آن از سایر مناطق متمایز است؛ اگر این موضوع به طور جدی پیگیری نشود، ممکن است در آینده، منظر فرهنگی بم از فهرست میراث جهانی خارج شود. لذا، باید مراقبت‌ها و اقدامات پیشگیرانه را به شدت افزایش داد.” وی یادآوری کرد که در سال‌های گذشته نیز مسئولان وقت بم نسبت به خشکیدگی باغات هشدار داده بودند، اما این هشدارها جدی گرفته نشدند. وی تأکید کرد که لازم است دستگاه‌های متولی و ناظر، بیش از پیش با این پدیده مخرب مقابله کنند تا این بزرگترین بنای خشتی جهان و منظر فرهنگی بی‌نظیر آن، برای آیندگان حفظ شود.

کلمات کلیدی:

ارگ بم، نخلستان، ثبت جهانی یونسکو، خشک شدن باغات، تغییر کاربری، مرکز بم‌شناسی، میراث فرهنگی، تخریب محیط زیست، نذیر کرمان.