نظام آموزش عالی کرمان در ترازوی رتبه‌بندی ISC؛ صعود اغلب دانشگاه‌های شاخص استان با افت قابل توجه هایتک | خبر کرمان

نذیر کرمان: به گزارش نذیر کرمان، بر اساس گزارش جدید مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC) که اواخر فروردین‌ماه سال جاری منتشر شد، وضعیت دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی کشور بر اساس شاخص‌های علمی و عملکردی مورد ارزیابی قرار گرفته است. در این رتبه‌بندی، ۱۱۵ دانشگاه دولتی و ۲۱ دانشگاه غیردولتی کشور جایگاه خود را شناختند.

استان کرمان با برخورداری از حدود یکصد دانشگاه و مؤسسه آموزش عالی و نزدیک به یکصد هزار دانشجو، به عنوان یکی از قطب‌های علمی جنوب شرق کشور شناخته می‌شود و تعدادی از این دانشگاه‌ها جزو مراکز علمی برجسته در سطح ملی محسوب می‌شوند که علاوه بر فعالیت‌های آموزشی، در حوزه‌های پژوهشی و تحقیقاتی نیز حضوری فعال دارند.

شاخص‌های مورد استفاده در رتبه‌بندی ISC در شش حوزه اصلی شامل آموزش (۲۵ درصد وزن کلی)، پژوهش (۲۰ درصد)، فناوری و نوآوری (۱۵ درصد)، مرجعیت و دیپلماسی علمی و فناوری (۱۵ درصد)، فرهنگی، اجتماعی و دانشجویی (۱۵ درصد) و مدیریت و بهره‌وری (۱۰ درصد) تعریف شده است که هر یک از این معیارها به شاخص‌ها و زیرشاخص‌های جزئی‌تری تقسیم می‌شوند.

در رتبه‌بندی کلی دانشگاه‌های کشور که تحت عنوان «در همکرد» اعلام می‌شود، دانشگاه‌های استان کرمان نتایج متفاوتی کسب کرده‌اند. دانشگاه شهید باهنر کرمان با صعود ۱۲ پله‌ای نسبت به دوره قبل، از رتبه ۲۸ به ۱۶ ارتقاء یافته است که بیشترین رشد را در میان دانشگاه‌های استان داشته است. دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان نیز با ارتقاء از جایگاه ۵۲ به ۴۸ و دانشگاه صنعتی سیرجان با صعود از رتبه ۷۹ به ۷۷، بهبود رتبه را تجربه کرده‌اند. در مقابل، دانشگاه‌های بم و جیرفت در این رتبه‌بندی کلی با افت جزئی مواجه شده‌اند.

نکته قابل تأمل در این رتبه‌بندی، افت چشمگیر جایگاه دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته (هایتک) کرمان است. این دانشگاه در رتبه‌بندی کلی اخیر، جایگاه ۴۰ را کسب کرده که نسبت به دوره قبل (رتبه ۲۷)، ۱۳ پله سقوط را نشان می‌دهد. بررسی روند رتبه‌بندی هایتک در سه دوره اخیر نیز حاکی از افت کلی ۲۱ پله‌ای آن (از رتبه ۱۹ به ۴۰) است که بنا بر گزارش‌ها، این میزان افت رتبه در میان دانشگاه‌های کشور کم‌سابقه بوده است. برخی کارشناسان معتقدند بخشی از رتبه بالای این دانشگاه در سال‌های گذشته مرتبط با شاخص‌های عملکردی پارک علم و فناوری آن بوده که اخیراً این پارک مستقل از دانشگاه فعالیت می‌کند. اطلاعات این رتبه‌بندی بر اساس داده‌های پژوهشی سال‌های ۱۴۰۰-۱۴۰۲ و اطلاعات پرسشنامه‌های ۱۳۹۹-۱۴۰۱ جمع‌آوری شده است.

در بررسی عملکرد دانشگاه‌ها در شاخص‌های اختصاصی نیز نتایج متنوعی به دست آمده است. در شاخص فرهنگی، اجتماعی و دانشجویی، دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان با قرار گرفتن در رده ۲۰، بهترین جایگاه را در بین دانشگاه‌های استان کسب کرده، در حالی که دانشگاه هایتک در این شاخص (که در دوره‌های پیشین وجود نداشته) با قرار گرفتن در رده ۱۰۰، پایین‌ترین جایگاه را در استان دارد. در شاخص فناوری و نوآوری، اغلب دانشگاه‌های استان نسبت به دوره قبل ارتقاء داشته‌اند، اما هایتک در این شاخص نیز با افت رتبه روبه‌رو بوده است.

با وجود بهره‌مندی دانشگاه‌های استان کرمان از کادر علمی مجرب و نخبگان، به نظر می‌رسد برای ارتقاء مستمر جایگاه در رتبه‌بندی‌های ملی و بین‌المللی، نیاز به فعالیت و تمرکز بیشتر بر روی شاخص‌های مختلف ارزیابی وجود دارد تا مسیر حرکت نظام آموزش عالی استان همواره رو به رشد باشد.

کلمات کلیدی:

رتبه‌بندی دانشگاه‌ها، ISC، استان کرمان، دانشگاه شهید باهنر کرمان، دانشگاه هایتک، آموزش عالی، پژوهش، فناوری، دیپلماسی علمی، ارتقاء رتبه، افت رتبه، قطب علمی، نذیر کرمان.