روایتی از یک گنجینه فراموش‌شده در قلب سیرجان؛ وقتی تاریخ در سکوت جان می‌دهد

«میر زبیر» در محاصره بی‌توجهی و حفاران غیرمجاز؛ شاهکار ۹۰۰ ساله معماری کرمان در آستانه تخریب کامل

بنای تاریخی «میر زبیر» در سیرجان، با قدمت ۹۰۰ ساله و گچ‌بری‌های منحصربه‌فرد، در حالی غریبانه در سکوت دشت قهستان رو به ویرانی می‌رود که مرمت‌های ناکافی، هجوم حفاران غیرمجاز و بی‌توجهی متولیان، این میراث ملی را در آستانه تخریب کامل قرار داده است.

به گزارش خبرنگار نذیر کرمان، در میان باغ‌های بادام روستای شرف‌آباد پاریز، بنایی باشکوه با معماری شش‌ضلعی کم‌نظیر، غریبانه ایستاده و گذر زمان را نظاره می‌کند. بنای «میر زبیر»، گنجینه‌ای ۹۰۰ ساله که با وجود ثبت ملی، در غبار فراموشی و بی‌توجهی، نفس‌های آخر خود را می‌کشد.

این شاهکار معماری که کارشناسان قدمت آن را به قرن ششم هجری تخمین می‌زنند، با گچ‌بری‌های شگفت‌انگیزی که به گفته محققان، در هیچ اثر تاریخی دیگری در کرمان دیده نمی‌شود، می‌توانست به یکی از قطب‌های گردشگری استان تبدیل شود، اما امروز به جولانگاه حفاران غیرمجاز و نمادی از یک فرصت‌سوزی بزرگ تبدیل شده است.

از مرمت ناکافی تا هجوم حفاران

حامد گوئینی، بخشدار پاریز، با انتقاد از وضعیت موجود، به خبرنگار ایرنا گفت: «این بنا از سال ۱۳۷۵ که مرمت شد، تاکنون تنها یک یا دو بار مورد بازسازی جزئی قرار گرفته که در شأن یک اثر تاریخی نیست. مکاتبات فراوانی با میرا-ث فرهنگی انجام شده، اما هیچ اقدام عملیاتی صورت نگرفته است.»

این بی‌توجهی، فضا را برای سودجویان باز کرده است. محمد نورمندی، دهیار روستای شریف‌آباد، با نگرانی می‌گوید: «هر روز شمار زیادی کاوشگر غیرمجاز در این محل به حفاری می‌پردازند که علاوه بر آسیب به بنا، برای مردم منطقه نیز ایجاد مزاحمت می‌کنند.»

ابهام در هویت؛ نیازمند کاوش‌های علمی

با وجود محراب در بنا، هنوز کاربری اصلی آن در هاله‌ای از ابهام است. وحید حسینی، رئیس اداره میراث فرهنگی سیرجان، با بیان اینکه ساختار بنا شبیه مسجد نیست و احتمالاً مقبره است، تصریح کرد: «برای تعیین هویت واقعی آن، نیاز به پژوهش‌های باستان‌شناسی و گمانه‌زنی‌های علمی داریم. آنچه اکنون باقی مانده، تنها بخشی از بنای اصلی است و نیازمند مرمت فوری است.»

یک مطالبه عمومی برای نجات یک هویت

تمام کارشناسان و مسئولان محلی بر یک نکته اتفاق نظر دارند: بنای میر زبیر یک ظرفیت عظیم و در حال نابودی است. بخشدار پاریز امیدوار است پوشش رسانه‌ای، مسئولان را به توجه جدی وادار کند و رئیس میراث فرهنگی سیرجان نیز جذب کمک‌های بخش خصوصی و تخصیص بودجه دولتی را حداقل کار ممکن برای نجات این بنا می‌داند.

اکنون، این شاهکار معماری ایلخانی، در جدالی نابرابر با فرسایش زمان و طمع انسان، چشم‌انتظار دستی یاریگر است تا پیش از آنکه به تلی از خاک تبدیل شود، از دل تاریخ بیرون کشیده شده و به نسل‌های آینده معرفی گردد.

اهمیت خبر در یک نگاه:

این گزارش، یک کیفرخواست علیه بی‌توجهی به میراث فرهنگی و یک زنگ خطر برای تمام آثار تاریخی مشابه در استان کرمان است.

۱٫ نمایش یک تراژدی فرهنگی: برای شهروندان کرمانی، این خبر به معنای آن است که یکی از منحصربه‌فردترین آثار تاریخی استان، در سکوت و بی‌توجهی در حال نابودی است. این یک تراژدی فرهنگی است که حسرت آن برای نسل‌های آینده باقی خواهد ماند.
۲٫ آسیب‌شناسی دقیق یک ناکارآمدی: این گزارش به جای کلی‌گویی، دلایل این تخریب را به صورت دقیق مشخص می‌کند: «مرمت ناکافی»، «بی‌توجهی متولیان» و «هجوم حفاران غیرمجاز». این امر، مسئولیت نهادهای مربوطه، به ویژه میراث فرهنگی و نیروی انتظامی را در برابر افکار عمومی برجسته می‌کند.
۳٫ از دست رفتن یک فرصت اقتصادی: بنای میر زبیر می‌توانست به یک قطب گردشگری تبدیل شده و برای مردم محلی اشتغال و درآمد پایدار ایجاد کند. این گزارش نشان می‌دهد که چگونه بی‌توجهی به میراث فرهنگی، به از دست رفتن فرصت‌های اقتصادی منجر می‌شود.
۴٫ یک مطالبه فوری برای اقدام: این گزارش، یک مطالبه فوری از استاندار کرمان، مدیرکل میراث فرهنگی و نمایندگان مجلس است تا با تخصیص بودجه اضطراری و برنامه‌ریزی برای مرمت، حفاظت و تعریف کاربری گردشگری، از نابودی کامل این گنجینه ملی جلوگیری کنند. سکوت در برابر این فاجعه، به معنای شراکت در نابودی تاریخ یک سرزمین است.

کلمات کلیدی:
بنای میر زبیر, سیرجان, پاریز, میراث فرهنگی کرمان, حفاری غیرمجاز, تخریب آثار تاریخی, گردشگری, اخبار کرمان, اخبار کرمان و شهرستان ها, اخبار استان کرمان

بنای ۹۰۰ ساله در انزوا؛ تخریب تدریجی میر زبیر سیرجان

منبع: نذیر کرمان
? بنای ۹۰۰ ساله در انزوا؛ تخریب تدریجی میر زبیر سیرجان