ناترازی برق، صرفهجویی را از یک توصیه عمومی به ضرورتی جدی تبدیل کرده است؛ حالا در کرمان، طرح جایگزینی موتورهای کممصرف کولرهای آبی، راهی برای کاهش مصرف و فشار بر شبکه برق گشوده است.
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری «نذیر کرمان»؛ در روزهایی که هر کیلووات برق بیش از همیشه اهمیت پیدا کرده، صرفهجویی دیگر توصیهای برای روزهای گرم تابستان نیست؛ ضرورتی است که به زندگی روزمره همه ما گره خورده است. انرژی منابع نامحدودی نیست و در شرایطی که کشور همزمان با ناترازی انرژی، افزایش مصرف در روزهای گرم و محدودیت منابع آب روبهروست، حفظ آن فقط وظیفه صنعت برق نیست؛ هر خانه، اداره و کسبوکار نیز بخشی از این مسئولیت را بر عهده دارد. ماجرا البته فقط به امروز ختم نمیشود. هر واحد انرژی که امروز بیدلیل مصرف میکنیم، بخشی از منابعی است که برای فردا باقی نمیماند. از همین منظر، مدیریت مصرف را میتوان نه صرفاً یک اقدام برای عبور از پیک تابستان، بلکه نوعی سرمایهگذاری برای آینده دانست؛ سرمایهگذاریای که نتیجه آن میتواند کاهش هزینهها، کاهش فشار بر شبکه برق و حفظ منابع برای نسلهای آینده باشد. در این میان، یک تغییر نگاه ضروری است؛ اینکه صرفهجویی را فقط در خاموشکردن چراغ اضافه یا کمتر روشنگذاشتن وسایل برقی خلاصه نکنیم. گاهی میتوان با تغییر یک فناوری، همان خدمت را دریافت کرد اما انرژی بسیار کمتری مصرف کرد. یکی از همین راهها، حالا در بازار برق کرمان در حال تجربه است؛ بازاری که به جای آنکه صرفهجویی را صرفاً به توصیه و خواهش واگذار کند، برای آن مدل اقتصادی تعریف کرده است. وقتی صرفهجویی تبدیل به بازار میشود بازار بهینهسازی انرژی در سالهای اخیر با همین هدف شکل گرفته است؛ بستری که در آن شرکتهای سرمایهگذار میتوانند برای کاهش مصرف انرژی طرح ارائه کنند و در صورت تأیید، اجرای آن را بر عهده بگیرند. این طرحها میتوانند حوزههای مختلفی از جمله روشنایی معابر، روشنایی ساختمانهای اداری و تجهیزات مصرفکننده برق را دربر بگیرند. در واقع، در این مدل قرار نیست تمام هزینه بهینهسازی را مصرفکننده پرداخت کند. سرمایهگذار وارد میدان میشود، روی یک فناوری کممصرف سرمایهگذاری میکند و منفعت حاصل از صرفهجویی انرژی، مبنای اقتصادی طرح قرار میگیرد. در کرمان یکی از این طرحها به سراغ وسیلهای رفته که تقریباً در بسیاری از خانهها حضور دارد: کولر آبی. یک موتور کوچک، یک صرفهجویی بزرگ حمید علیزاده، مدیر دفتر مدیریت مصرف شرکت توزیع نیروی برق شمال استان کرمان، درباره این طرح به خبرنگار اینپایگاه خبری میگوید شرکتهایی که تمایل به سرمایهگذاری در حوزه صرفهجویی انرژی دارند، میتوانند طرح خود را به سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق ارائه کنند و پس از طی فرآیندهای تأیید و تصویب، اجرای پروژه را بر عهده بگیرند. به گفته علیزاده، یکی از طرحهایی که در کرمان در حال اجراست، جایگزینی الکتروموتورهای معمولی کولرهای آبی با موتورهای کممصرف و پربازده است؛ تغییری که شاید در ظاهر کوچک باشد، اما در مقیاس هزاران کولر میتواند اثر قابل توجهی بر مصرف برق داشته باشد. او توضیح میدهد که موتورهای متداول کولرهای آبی معمولاً در محدوده ۶۰۰ تا ۷۰۰ وات مصرف دارند و میزان مصرف واقعی هر مشترک نیز به مدت زمان استفاده از کولر و دور کاری آن بستگی دارد. اما تفاوت موتورهای جدید فقط در میزان مصرف نیست. موتورهای قدیمی عمدتاً با دو حالت «تند» و «کند» کار میکنند، در حالی که موتورهای جدید امکان تنظیم دور بیشتری دارند و همین ویژگی به مصرفکننده اجازه میدهد متناسب با نیاز، توان کمتری از موتور بگیرد. علیزاده میگوید استفاده از این الکتروموتورها در حالت عادی میتواند بیش از ۴۰ درصد کاهش مصرف برق به همراه داشته باشد و اگر همزمان اصلاحاتی در سامانه سرمایشی، سیستم آبرسانی و شرایط کارکرد کولر انجام شود، امکان کاهش مصرف بیشتری نیز وجود دارد. کرمان؛ حدود ۲ هزار کولر در مسیر تغییر این طرح حالا از مرحله ایده عبور کرده و در بخش خانگی کرمان نیز در حال اجراست. علیزاده با اشاره به اطلاعات ارائهشده از سوی شرکت سرمایهگذار میگوید تاکنون حدود ۲ هزار مشترک در این طرح قرار گرفتهاند و الکتروموتور کولرهای آنها در حال تعویض است. این عدد شاید در مقیاس شبکه برق استان چندان بزرگ به نظر نرسد، اما اهمیت آن در یک نکته است: اگر یک فناوری بتواند در یک خانه مصرف برق سیستم سرمایشی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد، تعمیم آن به هزاران و سپس میلیونها کولر میتواند به معنای آزادشدن بخشی از ظرفیت شبکه در گرمترین روزهای سال باشد. مسئله فقط کولر نیست با این حال، داستان مدیریت مصرف را نباید به موتور کولر خلاصه کرد. کولر فقط یکی از نقاطی است که میتوان در آن مصرف را کاهش داد. تنظیم درست دمای وسایل سرمایشی، استفاده از دور مناسب کولر آبی، سرویس منظم تجهیزات، عایقبندی کانالها، استفاده از روشنایی کممصرف و حذف مصارف غیرضروری، همگی میتوانند در کاهش فشار بر شبکه مؤثر باشند. در واقع، آنچه امروز بیش از هر چیز به آن نیاز داریم، تغییر نگاه به «مصرف» است؛ اینکه انرژی را کالایی تصور نکنیم که هرچه بیشتر در اختیارمان باشد، بیشتر باید مصرفش کنیم. انرژی یک سرمایه عمومی است و نحوه مصرف آن، مستقیماً با اقتصاد، محیط زیست و کیفیت زندگی نسلهای بعد ارتباط دارد. در شرایطی که کشور با محدودیت منابع آب نیز دستوپنجه نرم میکند، اهمیت موضوع دوچندان میشود؛ چراکه تولید برق نیز در بسیاری از فرآیندهای خود به منابع آب وابسته است. بنابراین کاهش مصرف برق، فقط کاهش یک عدد روی قبض نیست؛ میتواند به معنای کاهش نیاز به تولید بیشتر و در نتیجه کاهش فشار بر مجموعهای از منابع طبیعی باشد. از سوی دیگر، شرایط ویژه کشور و تجربه سالهای اخیر نشان داده است که تابآوری شبکه انرژی بخشی از تابآوری عمومی کشور است. هر اندازه وابستگی ما به مصرف بیرویه کمتر و بهرهوری تجهیزات بیشتر شود، در برابر بحرانها و محدودیتهای احتمالی نیز دست بالاتری خواهیم داشت. آینده انرژی از همین خانهها شروع میشود شاید یکی از مهمترین پیامهای بازار بهینهسازی انرژی همین باشد: برای حل مسئله انرژی همیشه لازم نیست ابتدا یک نیروگاه جدید ساخت؛ گاهی میتوان از همان انرژی موجود، بهتر استفاده کرد. تعویض یک موتور کولر، اصلاح یک سیستم سرمایشی یا خاموشکردن یک مصرف غیرضروری در نگاه اول اتفاق بزرگی نیست. اما وقتی همین تغییر کوچک از یک خانه به دو هزار خانه و از دو هزار خانه به صدها هزار مشترک برسد، دیگر با یک اقدام کوچک مواجه نیستیم؛ با یک سیاست ملی برای حفظ انرژی روبهرو هستیم. حالا در کرمان، حدود دو هزار مشترک بخشی از این مسیر را آغاز کردهاند؛ مسیری که قرار است صرفهجویی را از یک توصیه اخلاقی به یک انتخاب اقتصادی و فناورانه تبدیل کند. شاید آینده انرژی کشور، پیش از آنکه در نیروگاههای بزرگ ساخته شود، در همین تصمیمهای کوچک روزمره ساخته شود: کمتر مصرف کردن، اما مهمتر از آن، هوشمندانهتر مصرف کردن. انتهای خبر/ پسند