قالی کرمان در سراشیبی سقوط؛ کارشناسان خواستار احیای قطب سابق فرش جهان شدند

نذیر کرمان – محمدعلی گلاب‌زاده، کارشناس فرهنگی کرمانی، در گفت‌وگو با ایرنا، قالی کرمان را جان‌مایه ارزشی این دیار و افتخار دیرین مردم استان خواند و اظهار داشت: در گذشته‌ای نه چندان دور، کرمان قطب اقتصادی فرش جهان بود و تجار بین‌المللی از نقاط مختلف برای خرید قالی کرمانی به این منطقه سفر می‌کردند.

وی با ابراز تاسف از سقوط موقعیت فرش کرمان در دهه‌های اخیر، عوامل متعددی را در این زمینه دخیل دانست و افزود: ظهور شیوه‌های نوین بافت بدون گره، ورود فرش‌های ماشینی به بازار، تحریم‌های اقتصادی و کاهش تقاضا در بازارهای جهانی، دست به دست هم داده‌اند تا امروز شاهد وضعیت نگران‌کننده فرش کرمان باشیم. گلاب‌زاده معتقد است که از فرش اصیل کرمان، جز نامی باقی نمانده و احیای آن نیازمند یک تحول جدی است.

در همین راستا، اشرف، رئیس اتحادیه فرش دستباف، مس و صنایع دستی کرمان، بخشی از مشکلات را ناشی از “خودتحریمی” داخلی و بخش دیگر را مربوط به تحریم‌های بین‌المللی، به ویژه تحریم‌های اعمال شده پس از سال ۹۷، دانست. وی همچنین افزایش سرسام‌آور هزینه‌های حمل و نقل پس از شیوع کرونا را از دیگر عوامل موثر بر کاهش صادرات فرش عنوان کرد.

اشرف، نبود بافنده ماهر و عدم رغبت نسل جوان برای ورود به این عرصه را یکی از چالش‌های اصلی برشمرد و تاکید کرد که با وجود نیاز به نیروی کار در این حوزه، جوانان کمتر به سمت بافت فرش سوق داده می‌شوند.

رئیس اتحادیه فرش دستباف کرمان، افزایش شدید قیمت مواد اولیه را مشکل دیگر پیش روی این صنعت خواند و گفت: با وجود تولید نخ ابریشم در برخی استان‌ها، میزان آن پاسخگوی نیاز نیست و واردات با تعرفه بالا صورت می‌گیرد. وی افزود: تعطیلی واحدهای تولید نخ و پشم در کرمان، وابستگی به تامین مواد اولیه از دیگر استان‌ها را افزایش داده و این عوامل، بهای تمام شده تولید فرش را به شدت بالا برده است.

اشرف همچنین به استفاده برخی تولیدکنندگان، به ویژه در بافت‌های خانگی، از مواد اولیه ارزان‌تر نظیر نخ پلی‌استر و رنگ‌های شیمیایی به جای پشم و رنگ گیاهی اشاره کرد که اگرچه قیمت تمام شده فرش را کاهش می‌دهد، اما لطمه جدی به کیفیت و اصالت قالی کرمانی وارد می‌کند و موجب تفاوت چشمگیر قیمت بین فرش‌های بافته شده با مواد اصیل و مواد جایگزین می‌شود.

فعالان این حوزه خواستار توجه ویژه مسئولان و تدوین راهکارهای منطقی و اصولی برای احیای صنعت قالی دستباف کرمان، از جمله حمایت از تولید مواد اولیه، آموزش بافندگان جوان و تسهیل صادرات این هنر-صنعت ارزشمند هستند.

کلمات کلیدی: کرمان، قالی کرمان، فرش دستباف، صنایع دستی، احیاء، تحریم، بافنده، مواد اولیه فرش، صادرات، میراث فرهنگی، اقتصاد هنر.