سریع ترین ستاره کهکشان راه شیری کشف شد

نذیر کرمان به نقل از ایندپندنت، این ستاره که S۳۰۱ نام دارد، با سرعت حدود ۲۵ هزار کیلومتر بر ثانیه در کهکشان راه شیری حرکت می‌کند و دور سیاه‌چاله‌ Sagittarius A* که در مرکز کهکشان ما قرار دارد، می‌چرخد.

این ستاره بیش از هر ستاره دیگری که تاکنون مشاهده شده، به سیاه‌چاله مذکور نزدیک می‌شود. به همین دلیل محققان معتقدند این کشف می‌تواند پنجره‌ای جدید به سوی ویژگی‌های بنیادی فضا-زمان در محیط افراطی اطراف این سیاه‌چاله باز کند.

فلیکس مانگ، دانشجوی مقطع دکتری در مؤسسه ماکس پلانک و مولف این پژوهش می‌گوید: ویژگی خاص ستاره مورد نظر آن است که در مداری بسیار فشرده به دور سیاه چاله می‌چرخد و تنها ۸.۷ سال طول می‌کشد تا یک دور کامل بزند. همچنین در نزدیک‌ترین حالت، فقط حدود ۱۲ برابر فاصله زمین تا خورشید از سیاه‌چاله فاصله دارد. چنین چیزی تاکنون بی‌سابقه بوده است.

هنگامی که S۳۰۱ به نزدیک‌ترین نقطه خود به سیاه‌چاله می‌رسد، سرعتش به حدود ۱۰۰ هزار برابر سرعت یک هواپیمای مسافربری یعنی تقریبا ۸ درصد سرعت نور می رسد. به این ترتیب، S۳۰۱ رکورددار سریع‌ترین ستاره در کهکشان ماست.

اما سرعت بالا تنها رکورد این ستاره نیست. S۳۰۱ همچنین نزدیک‌ترین مدار مشاهده‌شده به یک سیاه‌چاله را دارد. فاصله مداری آن تقریباً با فاصله میان زحل و خورشید قابل مقایسه است. از آنجا که ستاره مذکور تا این حد به سیاه‌چاله نزدیک می‌شود، محققان می‌توانند از آن برای اندازه‌گیری چرخش سیاه‌چاله استفاده کنند.

پژوهشگران S۳۰۱ را با استفاده از تداخل‌سنج تلسکوپ بسیار بزرگ رصدخانه جنوبی اروپا (VLTI) کشف کردند. این سامانه می‌تواند نور چهار تلسکوپ مختلف را با یکدیگر ترکیب کند و یک «تلسکوپ مجازی» بسازد که قدرت تفکیک بسیار بالاتری دارد.

پژوهشگران نخستین بار در سال ۲۰۲۳ موفق شدند این ستاره را مشاهده کنند و از آن زمان حرکتش را زیر نظر گرفته‌اند تا مدار آن را مشخص کنند. آنها توانستند مسیر حرکت ستاره را تا سال ۲۰۱۷ ردیابی کنند و دریافتند که S۳۰۱ در اوایل سال ۲۰۲۳ به نزدیک‌ترین فاصله خود از سیاه‌چاله رسیده است.