یک آسیب‌شناسی روان‌شناختی از یک چالش اداری؛ وقتی تغییر ساعت کار، ستون‌های زندگی را می‌لرزاند

روانشناس سلامت: تغییرات مکرر ساعت کاری، سلامت روان فرد، انسجام خانواده و بهره‌وری سازمانی را نابود می‌کند

یک روانشناس سلامت با هشدار نسبت به پیامدهای روان‌شناختی و اجتماعی تغییرات مکرر ساعات کاری، این پدیده را عامل اصلی استرس مزمن، اختلال خواب، فرسودگی شغلی و افزایش تعارضات خانوادگی دانست و بر لزوم ایجاد ثبات در برنامه‌های کاری تأکید کرد.

 

به گزارش خبرنگار نذیر کرمان، در حالی که طی ماه‌های اخیر، کارکنان بسیاری با تغییرات مکرر در ساعات کاری مواجه بوده‌اند، یک روانشناس سلامت در گفتگویی اختصاصی با خبرنگار ایرنا، از ابعاد پنهان و آسیب‌زای این پدیده بر سلامت روان فرد، خانواده و جامعه پرده برداشت.

دکتر ساناز باغخانی، روانشناس سلامت، با بیان اینکه نظم زمانی یکی از نیازهای اساسی ذهن انسان است، عنوان کرد: «اختلال مکرر در این نظم، مانند لرزاندن ستون‌های یک بناست. شاید در کوتاه‌مدت محسوس نباشد، اما در طولانی‌مدت، زندگی فرد، خانواده و جامعه را تحت تأثیر قرار می‌دهد.»

استرس مزمن، اختلال خواب و فرسودگی شغلی؛ سه پیامد اصلی

وی با اشاره به تحقیقات سازمان بهداشت جهانی که کار بیش از ۵۵ ساعت در هفته را برای سلامت مضر می‌داند، افزود: «تغییرات مکرر در ساعات کاری، ذهن را از فرصت سازگاری محروم کرده و منجر به استرس مزمن و اضطراب می‌شود. همچنین با مختل کردن ریتم شبانه‌روزی بدن، به اختلال در خواب و کاهش کارایی شناختی می‌انجامد و در نهایت، با ایجاد فرسودگی شغلی، انگیزه را کاهش داده و میزان خطا و غیبت در محیط کار را افزایش می‌دهد.»

از تعارض خانوادگی تا کاهش بهره‌وری سازمانی

دکتر باغخانی با تأکید بر اینکه اثرات این تغییرات به فرد محدود نمی‌ماند، تصریح کرد: «این پدیده با کاهش فرصت‌های مشترک خانواده، به تدریج فاصله و بیگانگی ایجاد می‌کند. والدینی که با برنامه‌های کاری نامنظم مواجه هستند، سطح استرس بالاتری دارند و نمی‌توانند نقش حمایتی و تربیتی مطلوبی برای فرزندانشان ایفا کنند که این امر به تشدید تعارضات خانوادگی می‌انجامد.»

وی کاهش مشارکت اجتماعی فرد و همچنین کاهش بهره‌وری کل سازمان را از دیگر پیامدهای منفی این بی‌ثباتی دانست.

راهکار چیست؟ ثبات، مشارکت و حمایت

این روانشناس سلامت، راهکارهای مؤثر را در دو سطح سازمانی و فردی دسته‌بندی کرد. وی گفت: «در سطح سازمانی، ثبات باید به عنوان یک اصل بنیادین در نظر گرفته شود. همچنین مشارکت دادن کارکنان در تصمیم‌گیری‌ها و ارائه خدمات مشاوره و حمایت روانی از سوی سازمان، می‌تواند اثرات منفی را کاهش دهد.»

در سطح فردی نیز، رعایت بهداشت خواب، فعالیت بدنی منظم و تغذیه سالم به عنوان سه راهکار کلیدی برای مقابله با استرس ناشی از این تغییرات معرفی شد.

دکتر باغخانی در پایان خاطرنشان کرد: «تغییرات مکرر ساعات کاری، یک مسئله اداری ساده نیست، بلکه پدیده‌ای روان‌شناختی و اجتماعی است. کارکنان سالم، خانواده‌های سالم و جامعه پایدار، سه حلقه به هم پیوسته‌اند که هیچ‌یک بدون دیگری پایدار نخواهد بود.»

اهمیت خبر در یک نگاه:

این گزارش، یک تحلیل علمی و دقیق از یک مشکل روزمره است که پیامدهای مهمی برای مدیران و کارکنان در استان کرمان دارد.

۱٫ تبدیل یک مشکل اداری به یک مسئله سلامت عمومی: برای اولین بار، یک متخصص با صراحت، «تغییر ساعت کاری» را از یک بخشنامه اداری، به یک «عامل خطر برای سلامت روان» ارتقا می‌دهد. این امر، مسئولیت مدیران و سازمان‌ها را در قبال سلامت کارکنانشان دوچندان می‌کند.
۲٫ ارائه مستندات علمی: این گزارش به جای کلی‌گویی، با استناد به تحقیقات «سازمان بهداشت جهانی» و «دانشگاه استنفورد»، ادعاهای خود را مستند می‌کند. این امر، اعتبار تحلیل را افزایش داده و راه را بر توجیهات غیرعلمی می‌بندد.
۳٫ آسیب‌شناسی جامع و چندوجهی: این تحلیل، تنها به اثرات فردی نمی‌پردازد، بلکه با بررسی «اثرات خانوادگی» (تعارضات) و «اثرات سازمانی» (کاهش بهره‌وری)، یک تصویر جامع و ۳۶۰ درجه از ابعاد مخرب این پدیده ارائه می‌دهد.
۴٫ ارائه راهکارهای عملی: این گزارش صرفاً به بیان مشکل اکتفا نکرده، بلکه با ارائه راهکارهای مشخص و عملی در دو سطح «سازمانی» و «فردی»، به مدیران و کارکنان کمک می‌کند تا با این چالش به صورت مؤثرتری مقابله کنند. این یک نقشه راه برای حرکت به سمت یک محیط کاری سالم‌تر و انسانی‌تر است.

کلمات کلیدی:
ساناز باغخانی, روانشناسی سلامت, تغییر ساعات کاری, استرس شغلی, فرسودگی شغلی, سلامت روان, اخبار کرمان, اخبار کرمان و شهرستان ها, اخبار استان کرمان

زمانِ ازدست‌رفته؛ چگونه بی‌ثباتیِ ساعات کاری، سلامت روان را می‌فرساید

منبع: نذیر کرمان
? زمانِ ازدست‌رفته؛ چگونه بی‌ثباتیِ ساعات کاری، سلامت روان را می‌فرساید