تغییر نگرش مردم نسبت به مردمی‌سازی اقتصاد

در این پایگاه خبری طی میزگردی با حضور مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی، مدیرعامل شهرک نمونه مردم‌پایه سدید و معاون فرهنگی این شهرک به گفتگو نشستیم تا راه رسیدن به این امر را بررسی کنیم، گرچه با وضعیت اقتصادی و تورم پیش‌ِرو حتی می‌توان حدس زد، که سال آتی نیز رهبر انقلاب شعار سال را بر موضوعات اقتصادی بناگذاری کنند که بی‌شک حضور مردم محور اصلی خواهد بود.

لزوم معرفی راهکار هم‌صحبتی با افرادی که دستی بر آتش دارند و دغدغه‌شان توسعه اقتصادی با مشارکت مردم است مانند کسانی که در این عرصه خدمتگزار و نماینده دولت هستند همچون؛ علیرضا ابراهیمی مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی، همراه با کسی که طرح واقعی حضور مردم را با جوانان یک مسجد پیاده کرده است.

مانند علی معینی مدیرعامل شهرک مردم‌پایه سدید و اسماعیل شریفی امام جماعت و معاون فرهنگی شهرک صنعتی سدید روحانی معززی که بنیان اقتصادی را در مبانی رهبر انقلاب جستجو و آن را به روشی برای فرهنگ‌سازی اسلامی حضور مردم و نقشه راه تبدیل کرده است.

در پایگاه خبری تحلیلی «نذیر کرمان» با چنین شخصیت‌هایی دور یک میز نشسته و به اصطلاح عقل‌های‌مان را یک کاسه کردیم تا راهکاری وزین معرفی و در اختیار عموم مردم قرار دهیم تا شاید مسیر مشارکت هموارتر شود.

_نذیر کرمان؛ چرا مشارکت اقتصادی مهم است؟

تجمیع سرمایه‌های خرد عاملی برای مشارکت

_علیرضا ابراهیمی: در اصل ۴۴ قانون اساسی به صراحت آمده که نظام اقتصادی جمهوری اسلامی ایران در سه پایه بخش دولتی، تعاونی و خصوصی  با برنامه‌ریزی‌های منظم و صحیحی که در این راستا تدوین می‌شود، استوار است.

در استان کرمان با توجه به اینکه دارای پتانسیل‌های بسیار خوب و ظرفیت‌های بسیار بزرگی هم که در حوزه صنایع بزرگ و مادر هم در صنایع پائین‌دستی و بخش معادن و کشاورزی داریم به نوعی می‌توانیم در این مسیر اتفاقات خوبی را رقم بزنیم.

و قطعاً یکی از راه‌های تحقق مشارکت اقتصادی مردم و مشارکت مردم در اقتصاد به گفته به فرموده مقام معظم رهبری همین نگاه ویژه به بخش تعاون است، با توجه به سند چشم‌انداز تعاون که این سند تدوین شده و یک سند ۱۰ ساله در حوزه توسعه بخش تعاون هست و ما هم بنا داریم در حوزه استانی و شهرستانی این موضوع را پیگیری کنیم قطعاً یکی از مسیرهای درست و پیش‌ِروی ما استفاده از همین ظرفیت بخش تعاون است.

به عنوان یک موضوع اثرگذار در حوزه تجمیع سرمایه‌های خرد مردم استفاده از بخش تعاونی‌هاست، راهکاری که ما می‌توانیم در سطح شهرستان‌ها استفاده کنیم در واقع احصاء همین نیازمندی‌ها متناسب با زیست‌بوم هر شهرستان در جهت رسیدن به ایجاد تعاونی‌هایی که می‌توانند مردم را مشارکت بدهند، است.

اگر تجمیع سرمایه‌های خرد مردم صورت بگیرد و این سرمایه‌ها به سمت تولید، ایجاد اشتغال و تثبیت اشتغال هدایت شود در قالب تعاونی‌ها بی‌شک می‌تواند عامل اصلی رشد مشارکت مردم در اقتصاد شود.

 احساس تکلیف نسبت به رشد جامعه اسلامی عامل مشارکت

_علی معینی: ماجرای شهرک صنعتی سدید داستان جوانان مسجد امام حسین (ع) خیابان مهدیه است.

بچه‌هایی که در مسجد امام حسین (ع) خیابان مهدیه مشغول بودند؛ به نظر من کسانی هستند که کار تیمی و جمعی خوبی را انجام می‌دهند و از لحاظ اعتقادی خوب و قوی هستند به مباحث انقلاب اسلامی آشنا بوده و با مسائل روز عجین هستند.

این جوانان مشغول کار فرهنگی بودند و اثراگذاری زیادی داشتند اما صدای هل من ناصر ینصرنی رهبر انقلاب در اقتصاد را شنیدند و با همان پیش‌زمینه کار فرهنگی وارد میدان عملیاتی اقتصاد شدند و خدا به آنان عزت داد و امروز حرفی برای گفتن دارند، راهی را نشان می‌دهند که با عقل اقتصادی مادی اجرای آن غیرممکن بود.

تغییر نگاه نگرش مردم و مسئولان به واژه مردمی‌سازی اقتصاد، اینکه مردم می‌توانند وارد میدان شوند و مبناهای اصلی را هم خود مقام معظم رهبری بارها گفته‌اند و جهت‌گیری را هم می‌شود از تاکیدات موکد رهبری کسب کرد و این را جوانان سدید (شهرک صنعتی مردم پایه) به فعل رساندند.

بعد از تغییر نگرش و شروع به کار آنچه از هرچیز دیگری مهم‌تر بود روح و انگیزه کار برای خدا و احساس تکلیف بود، اگر از کارابلاغی و دستورالعملی خارج شدیم و جهادی وارد میدان شدیم و منافع ملی و خداپسندانه بر خودپسندانه ترجیح دادیم، مشارکت اقتصادی با نگاه دینی شکل می‌گیرد و خدا میدان‌داری می‌کند.

در سدید این باورها به خداوند متعال و نقشه راهی که رهبر انقلاب نشان می‌دادند، مسیری شکل گرفت که با هیچ فرمول اقتصادی نمی‌خواند، زیرا برای خودمان هم سئوال شده بود چطور کسانی که تخصص ندارند، سرمایه ندارند و حتی تجربه هم ندارند، می‌خواهند یک شهرک صنعتی را راه‌اندازی کنند.

هر بار هم که مرور می‌کنیم بدون نگرش دینی و باور اعتقادی این کار جلو نمی‌رفت بنابراین عامل اصلی تغییر باور و نگرش به مسائل اقتصادی و مردم متخصص است.

فرهنگ‌سازی تنها با نیم‌نگاهی به تاریخ اسلامی

_اسماعیل شریفی: رهبر انقلاب مدت زمان زیادی است که سال‌های متمادی را با کلیدواژه‌های اقتصادی نام‌گذاری کردند که این‌ عناوین آخرین نسخه راه‌حل برای حل مسائل اقتصادی انقلاب بود و جهش تولید با مشارکت مردمی کامل‌ترین آن در راستای تمدن‌سازی اسلامی بوده است.

رهبر انقلاب در ابتدای سال در حرم مطهر رضوی گفتند؛ مسئله اقتصاد امروز مسئله‌ای است که دین و دنیای مردم به آن وابسته است، اگر ما این را حل نکنیم هر دو ضربه خواهند خورد، پس راه حل چیست؟

یک زمانی ما فکر می‌کردیم مثل کشورهای دیگر اگر به سمت اقتصادی که بخشی از آن خصوصی است برویم، مشکل حل می‌شود اما امروز آنچه از سخنان رهبر انقلاب برداشت می‌شود این است که صرف خصوصی‌سازی راه حل کشورما نیست بلکه مردمی‌سازی است که بر پایه اقتصاد مقاومتی نه ریاضتی باید شکل بگیرد.

اقتصاد مقاومتی چند شاخصه ویژه دارد، درون‌زاست است مبتنی بر تولید است چه محصول و چه عرضه آن با نگاه به بیرون، یعنی آنچه تولید می‌کنم با قابلیت فروش و عرضه به خارج از کشور باشد و از کیفیت لازم برخوردار باشد، یعنی توان صادراتی داشته باشد و حضور جدی مردم را هم به همراه داشته باشد.

در این نوع نگاه باید هم مردم فعالیت کنند تا خودشان استفاده کنند و هم بر محصولی سرمایه‌گذاری کنند که آیا به سود کشور هم هست یا خیر؟ امروز ما فعالان اقتصادی داریم که منافع شخصی خودشان را فدای منافع ملی می‌کنند، این ایده اقتصادی ما شدنی است.

در مردمی‌سازی اقتصادی مردم باید تولیدکننده شود آن‌هم به شکلی که این تولید از چنان کیفیتی برخوردار باشد که ضمن تامین بازار داخلی، قابلیت عرضه  به خارج از کشور را هم داشته باشد.

_نذیر کرمان؛ چالش‌های که در مسیر مشارکت اقتصادی از نگاه شما وجود دارد؟

تعاونی‌ها نیازمند هویت‌بخشی هستند

علیرضا ابراهیمی: یکی از مهم‌ترین چالش ما در بحث مشارکت مردمی، هویت‌بخشی به تعاونی‌هاست و یک ضعف باوری در حوزه مسئولان هم شاید وجود داشته باشد زیرا در سطح کلی هم  که نگاه می‌کنیم آن‌طوری که باید به بخش تعاون توجه بشود، نشده است.

علی‌رغم اینکه ما در استان کرمان با ۵هزار و ۷۰۰ تعاونی فعالی که داریم و بیش از ۷۲ هزار فرصت شغلی هم در این بخش ایجاد شده و بسیاری از این تعاونی‌ها همواره در صادرات نقش‌آفرینی دارند، اما هنوز در جایگاهی که باید قرار ندارند.

تعاونی‌های کرمان در جشنواره‌های مختلف صاحب نام هستند، از سویی فعالیت این‌ها یک حرکت اثرگذار است و قطعاً این بخش در ارتباطی که با نهادها ودیگر سازمان‌ها دارند، می‌شود در حوزه گسترش کسب و کارها با محوریت تعاون مشارکت مردمی خوبی را رقم بزنیم.

با توجه به اینکه قوانین در حوزه تعاون یک قوانین بسیار ریشه‌داری است و بسیاری از مؤلفه‌ها را هم در نظر گرفته ما می‌توانیم در حوزه کسب و کارها بسته‌های خوبی را تدوین و پیشنهاد دهیم، قطعاً عملکرد موفق این تعاونی‌ها می‌تواند بسیاری از این چالش‌ها را به نوعی برطرف کند، استان کرمان زمینه و پتانسیل لازم را برای تحقق این موضوع و در واقع مشارکت مردم در حوزه اقتصاد را دارد.

تعاون یکی از ارکان مهم اقتصادی در کشور به شمار می‌رود که  با توجه بیش‌تر به آن می‌توانیم شاهد پویایی‌اش در بسیاری از بخش‌های مختلفی اعم از رفع بیکاری و ایجاد اشتغال با حذف دلالی‌ها و واسطه‌گری‌ها باشیم.

کاهش تصدی‌گری دولت و افزایش واقعی حضور مردم

_علی معینی: چالش اصلی که کارهای اقتصادی کشور را عقب می‌اندازد و مانع حرکت رو به جلویش می‌شود، دولت‌محوری است، اینکه همه بنشینیم و بگوییم دولت انجام دهد و البته خود دولت هم اجازه ورود به کسی برای انجام کارش را ندهد، این نگاه سبب شده است که امروز خصوصی‌سازی با نگاه مردمی‌سازی عملاً شکل نگیرد.

نگاه و نگرش باید درست بشود اینکه فرد احساس تکلیف کند با این نگاه که وظیفه من است برگردن من است  و من مسئولم مردم وارد میدان شوند، شاید حکم رسمی نداشته باشد و ابلاغی نگرفته باشد اما خودش احساس کند که باید بیاد و ورود کند و بایستد و کار کند مسئولیت سنگینی که آن‌ را بر دوش خودش احساس می‌کند کاری که دولت باید با کلی هزینه انجام دهد مردم با همراهی و همکاری یکدیگر انجام دهند.

قبل از آغاز به کار هم باید یک طرح مطالعاتی خیلی قوی را شروع کرد، ما در سدید تک تک افراد  تیم‌هایی شکل دادند و راه افتادن و قوانین شهرک‌های صنعتی کشور را از نزدیک بررسی و حتی از شهرک‌ها بازدید میدانی کردند تا آنچه باعث کاهش قیمت‌های تولید می‌شود را بررسی کنند، و بعد از شناسایی ضعف و قوت‌ها و یافتن راهکار با توکل بر خدا پای در میدان گذاشتیم، مسیری که امروز باید تک تک نخبگان و دانشجویان ما ان را دنبال کنندف یعنی طرح سئوال و رفع مشکل.

چرا ما سراغ شهرک صنعتی رفتیم؟ زیرا حل مشکلات اقتصادی ما و آن شاه کلید و نوش‌دارویی که ما را از وضعیتی که داریم نجات می‌دهد تولید است و در ۱۵ سال اخیر رهبر انقلاب بر مبانی اقتصاد بر پایه تولید تاکید کردند.

اگر در کشور ما تولید کردیم و نیازهای کشورهای اطرافمان را هم با تولید داخلی تامین کردیم، مشکل اصلی اقتصادی اعم از تورم، کاهش پول ملی، اشتغال، فقر، تامین محصولات مورد تحریم همه را حل خواهیم کرد.

با این تفکر که شاه‌کلید اصلی تولید است، وارد میدان شدیم و برای اینکه این معضل را رفع کنیم به دنبال ایجاد کارگاه تولیدی رفتیم اما متوجه شدیم که با یک یا چند کارگاه گره حل نمی‌شود پس تصمیم به ایجاد مجموعه‌ای از کارگاه‌ها گرفتیم؛ یعنی بستری را فراهم کنیم که تولید کردن در آن آسان باشد

بیش از ۹۰ درصد مردم هم به مردمی‌سازی اقتصاد باوری ندارند 

تا این نگاه (مردمی‌سازی اقتصاد) درست نشود، کار جلو نمی‌رود نه اینکه ۱۰۰ درصد باور کنند نه، همین ۳۰ درصدی که در عمق نگاه مسئولان امروز است برسد به ۵۰ درصد و مردم هم که امروز تنها ۵ درصدشان باور قلبی دارند هم برسند به ۵۰ درصد با فرهنگ‌سازی کار اقتصاد با الگوی مردمی شکل ویژه به خود خواهد گرفت.

در حال حاضر سه کار خوب و مهم را برای مردم کرمان در نظر داریم که بدون ظرفیت و امکانات مردمی، را اجرایی کردن آن غیر ممکن است، پس اگر سمت دولت نقد داریم که نگاه و نگرش‌شان کم است از سوی دیگر جهت نقدمان مردم هم هستند زیرا ۹۵ درصد مردم اعتقادی به خودشان ندارند که باید به عرصه اقتصاد وارد شوند.

به مردم نیاموخته‌ایم چطور کار اقتصادی کنند

_اسماعیل شریفی: امروز دانشجو و دانش‌آموز ما احساس اثرگذار نبودن می‌کند که به برخی از مشاغل می‌پردازد بلکه اگر بفهمد موثر و نقش‌آفرین است، وارد میدان می‌شود.

به مردم نگفتیم که چگونه وارد اقتصاد بشوید تا بتوانید اثرگذار باشد بنابراین مردم برای اینکه دچار مشکلات اقتصادی نشوند به سمت خرید سکه و دلار و ماشین و خونه می‌روند و سرمایه‌ها را اینگونه هدر می‌دهند اگر راه باز شود مردم وارد میدان می‌شوند و همین سرمایه‌ها را به تولید تبدیل می‌کنند.

رهبر انقلاب تاکید کردند؛ به جِد معتقدم که برای حل مشکلات اقتصادی کشور باید به سمت کارهای دانش‌بنیان برویم، دولت راه را باز کند مردم وارد میدان شوند و اقتصاد دانش‌بنیان شکل خواهد گرفت.

_نذیر کرمان؛ راهکار شما در خصوص تقویت مشارکت مردم در اقتصاد چیست؟

گفتمان‌سازی و هموارسازی راه ترغیب مشارکت

_علیرضا ابراهیمی: گفتمان‌سازی و هموارسازی مسیر مشارکت از اصول این سازمان برای سال جاری است زیرا باید این تناسب در سطح استان در قالب یک گفتمان تدوین شود و ما قصد داریم از ظرفیت‌های دولتی برای بردن  به سمت کار اقتصادی با استفاده از ظرفیت بزرگ بخش تعاون بهره ببریم و اما قطعاً چالش‌هایی را هم در مسیر پیش‌ِروی‌مان خواهیم داشت.

باید در سطح استان گفتمان‌سازی را ترویج کنیم و ذهنیتی که نسبت به بخش تعاون وجود دارد را ارتقاء دهیم تا جایگاه تعاون در اقتصاد استان تغییر کرده و برای افزایش تعاونی‌ها در سه بخش تولیدی، توزیعی و خدماتی با نگاه توزیع عادلانه ثروت دربدنه اقتصاد استان اقدام کنیم.

راه دیگری که در بحث مشارکت دادن مردم می‌توان مورد استفاده قرار داد، وجود ظرفیت‌های بسیار خوب همچون شرکت‌های توسعه عمران شهرستانی است زیرا اساسنامه این شرکت‌ها کلاً بر مبنای مشارکت و حضور بر اساس جمعیت آن شهرستان همراه با عضویت در این نوع تعاونی‌هاست که با یک سرمایه اندک شکل می‌گیرند.

مهم‌ترین موضوعی که می‌تواند نسبت به افزایش مشارکت مردمی در تعاونی‌ها کمک کند، بحث تشکیل شورای عالی تعاون در استان است زیرا این شورا باید در سطح استان به عنوان یکی از ابزارهای بسیار اثرگذار تعریف کنیم که سبب یک سیاست‌گذاری کلان در جهت همین حضور سرمایه‌های خرد برای تقویت مشارکت مردم تدوین کنیم.

تغییر نگرش توام با بومی‌سازی مدل‌های شهرک صنعتی

_علی معینی: در قوانین کشور ما بهترین مدل برای ایجاد کارگاه تولیدی آسان شهرک‌های صنعتی است.

بهترین مدل شهرک صنعتی است زیرا یک اختیاراتی را در اختیار صاحبان تولید قرار می‌دهد که به عنوان یک حلقه میانی بین مردم و دولت قرار گرفته و راه تولید را هموار می‌کند.

زیرا نخبگان ظرفیت‌های مردمی را از یک سو جمع و ظرفیت‌های دولتی را از سوی دیگر جذب کرده و کار تولیدی را راه اندازی می‌کند که برای رشد مشارکت اقتصادی و مردم‌سازی اقتصاد  نیاز به هر دو است.

مدل شهرک صنعتی از دید ما جزو بهترین مدل در محور قرار گرفتن بین مردم و امکانات دولتی است، زیرا در هر منطقه اختیاراتی را به مسئولان امر شهرک‌های غیردولتی داده می‌شود که به واسطه این اختیارات بسیاری از مشکلات و گیر و گرفتاری‌های بروکراسی اداری و کاری حل می‌شود و دولت نظارت عالیه دارد.

در این مدل هم مشکلاتی وجود داشت که تنها با بومی‌سازی قابل رفع بود زیرا هر مدلی که در یک شهر اجرا شده خاصتا نمی تواند در کرمان با فرهنگ و بوم کرمانی‌ها سازگاری کند.

ما حق الگو برداری داریم اما صفر تا صد پیاده کردن یک مدل غیرممکن است. زیرا گاهی به علت تفاوت های فرهنگی طرح شکست خواهد خورد.

بومی سازی خیلی مسئله مهمی است، زیرا ما هر نکته‌ایی را که در شهرهای دیگر و شهرک‌های موفق آن‌ها دیدم را اینجا در کرمان بومی‌سازی می‌کردیم.

الگوها بر اساس میزان درامد مردم، علاقه‌مندی، چه نوع محصولات مورد نیازی در شهرک سدید تدوین کردیم و این امر سبب شد تا از دیگر شهرک‌ها جدا شویم و کاملاً یک مدل بومی خود ساخته ایجاد کنیم.

تغییر نگرش، در مردم و مسئولان، زیرا این نگاه کمرنگ است، مسئولان یک فرصت بازبینی به خودشان در عملکرد خودشان در مسیر کارهای دولتی لازم است که انجام دهند، زیرا با بررسی خواهند فهمید که بسیاری از کارهایی که مردمی است اما در دست دولت است و آنها را گرفتار کرده است.

فکر کردن، عمیق شدن، پرداختن به این موضوع، تغییر نگرش را ایجاد خواهد کرد، وقتی باوری نباشد، رفع مجوزی صورت نمی‌گیرد و موانع بیش‌تر شکل می‌گیرد، اما اگر بررسی جدی داشته باشند، مدلسازی کنند، راهکار ورود مردم را فراهم کنند، پیشنهادات قوی همراه با خلاقیت و نوآوری‌های برای حضور مردم داشته باشد مسیر ورود فراهم می‌شود.

برای بردن سرمایه‌های مردم در تولید مجموعه‌هایی در استان‌های دیگر بسیار خوب عمل کردند که می‌شود از آنان الگو گرفت؛ به طور مثال بهیار صنعت اصفهان، در حوزه دانش‌بنیان کارهایی کردند که بسیار برای دولت سخت و هزینه بر بوده است اما با همین مشارکت مردمی ان را به سرانجام رسانده است.

از یک سو مردم بیایند و از سوی دیگر دولت بسته‌های پیشنهادی خودش را ارائه بدهد تا مردم برای نحوه مشارکت خودشان انتخاب کنند و این مسیر حضور مردمی هر روز پر رنگ و پررنگ‌تر شود.

تورقی به روایات و درس‌پذیری از الگوی جامعه‌سازی پیامبر خاتم

_اسماعیل شریفی: اینکه مردم چگونه وارد میدان شوند شکل و ترکیبی دارد، زیرا بسیار می‌گویند؛ خوب مردم می‌توانند کسب و کارهای خانگی را راه بیاندازند، این خوب است، اما باید گفت؛ این کم‌ترین نگاه است بلکه اقتصاد مقاومتی حتماً باید دانش‌بنیان هم بشود که آیا مردم می‌توانند کار دانش‌بنیان بکنند یا نه را به صورت نیم‌نگاهی به تاریخ توضیح می‌دهیم.

دوبار این نگاه اقتصادی که مردمی‌سازی توام با دانش‌بنیان شدن در تاریخ اتفاق افتاده است، یکبار در دوران بعثت پیامبر اسلام (ص) و دیگری دوران دفاع مقدس در انقلاب اسلامی.

در مقطع اول بعثت نبی مکرم اسلام (ص) است، زیرا زمانی مبعوث می‌شوند در شهری هستند که از لحاظ فرهنگی و علمی مردم مکه بسیار ضعیف و در سطح پایین بودند زیرا در دوران پیامبر (ص) اعراب جاهلی کار صنعتی انجام دادن ننگ به حساب می‌آمد، مثل بعضی از افراد پولداری که کارکردن را عار می‌دانند.

اعراب دوران جاهلی زمین‌دارهایی بودند که تعدادی برده داشتند که برای‌شان کار می‌کردند و مقداری هم پول و درآمد از این زمین به دست می‌آوردند، و از صنعت با استفاده از همین پول گذران عمر می‌کردند.

غالب صنعت‌گرهای آن زمان یهودیان بودند و علم هم در پایین‌ترین مرتبه خودش بود به گونه‌ای که تنها ۹ نفر از کفار مکه سواد داشتند حال با این اوضاع  پیامبر می‌خواستند کار اقتصادی کنند.

پیامبر قصد داشتند؛ جامعه بسازند آن‌هم با چه کسانی، افرادی که فقیرند، بی‌سوادند، صنعت ندارند اما به پیامبر ایمان آوردند، در شرایطی که جبهه مقابل پیامبر هم کفار ثروتمند مکه و یهودیانی که با در دست داشتن صنعت، عربستان آن زمان را قبضه کرده بودند.

پاسخ نبی مکرم اسلامی به این شرایط چه بود؟ در حالی که بازار اصلی هم در یکی از محله‌های یهودی قرار داشت، راه‌اندازی نهضت علمی اولین کاری است که پیامبر اسلام (ص) شکل می‌دهد و آموختن علم را بر هر مسلمان واجب می‌کند، و از سوی دیگر برای به دست آوردن صنعت تلاش جدی می‌کنند که یکی از راه‌های کسب فناوری، آموختن صنعت از یهودی‌ها بود به این صورت که اگر یک یهودی را مسلمانان به اسارت می‌گرفتند؛ باید او را نزد پیامبر او را می‌آوردند.

مسلمانان حق کشتن اسیران یهودی را نداشتند، زیرا یهودیان زرگر، آهنگر، بزار و خراط بودند و عملاً صنعتگر بودند، پیامبر شرط آزادی یهودی اسیر شده را از اسارت، آموزش صنعت به مسلمانان قرار می‌دادند به همین علت مسلمانان آموزش می‌دیدند و صنعت را در اختیار می‌گرفتند.

نگاه اقتصادی در تمدن اسلامی از زمان پیامبر (ص) یک تئوری بدون پشتوانه علمی نیست آن‌هم در بدترین نقطه که ۹ نفری سواد داشتند هم مسلمان نبودند؛ پیامبر اسلام (ص) دو حرکت جدی را با آغاز نهضت علمی و دانش‌بنیان شدن با حرکت به سمت فناوری را رقم زدند و ایجاد ثروت کردند و آموزه‌های دینی را هم در کنار آن قرار دادند.

پیامبر اسلام بعد از هجرت به مدینه هم راه‌کارهایی را به کار بستند تا مسلمانان را در جهت تقویت اقتصادی یکدیگر همراه کنند.

اولین راه این بود که هر خانواده انصار یک خانواده مهاجر را در خانه خود جای دهد و اموال را بین خود نصف کنند، و بین آنان صیغه برادری خواندند و حتی در این مسیر برخی از مهاجران از انصار ارث می‌بردند که این نشان از احساس تکلیف نسبت به مؤمنان و جامعه اسلامی را تقویت ‌می‎‌کرد.

دومین بار دفاع مقدس در ایران است، زمانی که مردم ایران انقلاب کردند و هشت سال جنگ بر آنان تحمیل شد و از هر جهت ما تحریم بودیم چه نظامی چه اقتصادی و چه کشتیرانی و هوایی، هم توانمندی نداشتم و هم ابزار جنگیدن و علم ساخت وسایل جنگی را نداشتیم.

در هر جای دنیا اگر بپرسیم آیا مردم می‌توانند در عرصه نظامی وارد شوند و سلاح بسازند همه می‌گویند نه غیرممکن است اما ما توانستیم، کار تخصصی نظامی را جلو ببریم و موشک‌های ما زبانزد دنیاست و پشتوانه آن همان جوانان دست خالی بودند که آمدند با اتکا به توان الهی کار و مسیرهای علمی راه آموختند و انجام دادند.

با این اوصاف ورود مردم به بدنه اقتصاد امکان‌پذیر است، در زمان پیامبر اسلام، آنجا که هیچ فضای علمی نداشتند مسلمانان توانستند وارد شوند، امروز هم باید دولت و حاکمیت فضای نقش‌آفرینی را فراهم ‌کند در این صورت مردم با توانی که دارند با اتکا به خداوند متعال وارد میدان می‌شوند برخی علم‌شان را، برخی توان‌شان را و برخی دیگر ثروت‌شان را در کنار هم قرار می‌دهند و کار را جلو برده و تولید محصول می‌کنند.

انتهای خبر/ طهماسبی