در کارگاهی در کرمان، دستگاههای لیزر صنعتی از دل دانش و مهارت نیروهای بومی ساخته میشوند؛ مجموعهای که باوجود دشواری تأمین قطعات وارداتی و سهم خود از بازار، تلاش میکند تولید را متوقف نکند و این ظرفیت فناورانه را توسعه دهد.
به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری «نذیر کرمان»؛ صدای ابزار و رفتوآمد نیروها در کارگاه میپیچد؛ جایی که محصول نهایی، نه قطعهای حکاکیشده و بریدهشده، بلکه خودِ دستگاه لیزر صنعتی است؛ دستگاهی که قرار است بعد از خروج از این کارگاه، در خطوط تولید صنایع مختلف به کار گرفته شود. در گفتگویی با هادی نوذری، مدیر این مجموعه، از ظرفیتهای کارگاه، بازار دستگاههای لیزر و روزهایی گفتیم که جنگ و ناپایداری اقتصادی، مسیر تأمین قطعات را دشوارتر کرده است. وقتی لیزر، مسیر تازهای برای تولید باز میکند وقتی از نوذری درباره فعالیت این مجموعه پرسیدم، توضیح داد که کار اصلی آنها تولید دستگاههای لیزر صنعتی است؛ دستگاههایی که شاید در نگاه نخست تنها یک ابزار فناورانه به نظر برسند، اما دامنه استفادهشان از صنایع مختلف تا کسبوکارهای کوچکتر گسترده شده است. میتوانید گفتگوی دیگری در این رابطه را نیز بخوانید: مسیرهای تولید مواد اولیه بسته شد اما ایستادیم به گفته او، این دستگاهها در حوزههایی مانند قطعهسازی، چاپ و تبلیغات و همچنین صنایع طلا و جواهر کاربرد دارند و برای حکاکی، برش و تولید قطعات مورد استفاده قرار میگیرند. نوذری درباره جایگاه این مجموعه در استان کرمان نیز گفت که کارگاههای دیگری در این حوزه فعالیت دارند، اما «فناوری لیزر پردازش» تنها مجموعهای است که بهصورت تخصصی در زمینه تولید دستگاههای لیزر صنعتی فعالیت میکند. این یعنی در گوشهای از کرمان، بخشی از فناوری مورد نیاز صنایع، به جای آنکه صرفاً از مسیر خرید و واردات دنبال شود، تلاش میکند در داخل استان تولید شود؛ ظرفیتی که البته هنوز به اندازه توانش دیده نشده است. بازاری بزرگ که هنوز کرمان را نمیشناسد صحبت که به بازار رسید، نوذری از فاصله میان ظرفیت تولید و میزان شناختهشدن این ظرفیت گفت؛ فاصلهای که میتواند برای یک واحد فناور، به اندازه مشکلات تولید چالشبرانگیز باشد. او توضیح داد که مشتریان این مجموعه تنها از کرمان نیستند و از شهرها و استانهای دیگر نیز برای دریافت خدمات مراجعه میکنند، اما در مقایسه با اندازه بازاری که وجود دارد، سهم آنها همچنان پایین است. به گفته نوذری، این مجموعه شاید بتواند کمتر از پنج درصد بازار استان کرمان و استانهای همجوار را پوشش دهد. وقتی از او درباره چرایی این سهم پایین پرسیدم، پاسخ به یک مسئله ساده اما مهم رسید؛ شناخته نشدن. نوذری معتقد است بسیاری از مشتریان اگر بدانند چنین مجموعهای در کرمان فعالیت میکند، میتوانند نیاز خود را از همینجا تأمین کنند، اما وقتی اطلاعی از این ظرفیت ندارند، برای تهیه دستگاه یا خدمات مورد نیازشان سراغ مجموعههایی در تهران، اصفهان یا دیگر استانها میروند. در واقع، مسئله فقط تولید نیست؛ گاهی محصول تولید میشود، توان فنی وجود دارد، نیروی انسانی درگیر کار است، اما بازار هنوز نمیداند این ظرفیت کجاست. ۱۴ نفر، سهمی از اشتغال یک کارگاه فناور در ادامه گفتگو، وقتی از نوذری درباره نام مجموعه و تعداد نیروهای فعال پرسیدم، از «فناوری لیزر پردازش» گفت؛ مجموعهای که تخصص اصلی آن تولید دستگاههای لیزر صنعتی است و در حال حاضر ۱۴ نفر در آن مشغول فعالیت هستند. در میان این نیروها نیز پنج یا شش نفر از بانوان حضور دارند؛ عددی که در کنار محصول فناورانه این مجموعه، تصویری از اشتغال ایجادشده در یک کارگاه تخصصی ارائه میدهد. جنگ آمد، اما تولید نایستاد اما روایت این کارگاه فقط روایت دستگاه و بازار نیست. بخشی از گفتگو به روزهایی رسید که جنگ و ناپایداری اقتصادی، بسیاری از مسیرهای معمول تأمین کالا و مواد اولیه را دشوار کرد. وقتی از نوذری پرسیدم شرایط جنگی چه اثری بر چرخه تولید گذاشته است، او بیش از هر چیز از ناپایداری اقتصادی و دشواری تأمین قطعات سخن گفت. تولید دستگاههای لیزر به قطعاتی نیاز دارد که بخشی از آنها از خارج کشور تأمین میشوند و طبیعی است که هر اختلالی در روند واردات، بتواند سرعت تولید را کاهش دهد. با این حال، نوذری از متوقف شدن حرف نمیزند؛ از پیدا کردن راههای جایگزین میگوید. او توضیح داد که هر جا امکان تولید یا جایگزینی قطعات در داخل وجود داشته باشد، مجموعه تلاش میکند همان مسیر را دنبال کند تا اثر مشکلات تأمین بر روند تولید کمتر شود. نباید به بهانه مشکلات، کار را متوقف کنیم از نوذری خواستم از یک نمونه مشخص بگوید؛ اینکه آیا در این مدت پیش آمده قطعهای در دسترس نباشد و مجموعه برای حل مشکل خودش دست به کار شود؟ پاسخش نشان میداد که همه قطعات را نمیتوان به یک شکل جایگزین کرد. برخی قطعات فناوری پیچیدهتری دارند و هنوز تولید داخلی آنها وجود ندارد؛ بنابراین تأمین آنها از خارج اجتنابناپذیر است. اما درباره قطعاتی که امکان تولیدشان وجود داشته، مسیر متفاوت بوده است. به گفته نوذری، تلاش کردهاند این قطعات را تا حد امکان در همین مجموعه تولید کنند. او در ادامه حرفی زد که شاید خلاصه نگاه این کارگاه به روزهای سخت باشد: «بالاخره باید کار کرد و نباید به بهانه اینکه مشکلات وجود دارد، کار را متوقف کنیم.» نوذری میگوید ممکن است تولید در چنین شرایطی کاهش پیدا کند و این مسئله طبیعی باشد، اما هدف آنها این است که چرخه تولید بهطور کامل متوقف نشود؛ برای هر مشکلی که قابل حل است، راهی پیدا کنند و اجازه ندهند محدودیتها پایان کار باشد. از تولید تا پیدا کردن بازار حالا مسئله دیگری خودش را نشان میدهد؛ اگر یک مجموعه توان تولید دارد، نیروی متخصص دارد و حتی میتواند بخشی از نیاز بازار استانهای دیگر را پاسخ دهد، چطور باید خودش را به مشتری معرفی کند؟ در ادامه گفتگو، از نوذری درباره بازاریابی و تلاش مجموعه برای معرفی توانمندیهایش پرسیدم؛ بهویژه اینکه چگونه میتوان کاری کرد مشتری پیش از آنکه برای تأمین دستگاه لیزر راهی تهران یا اصفهان شود، ابتدا ظرفیت موجود در کرمان را بشناسد. پاسخ نوذری در ادامه گفتگو، به همین دغدغه برمیگردد؛ دغدغهای که نشان میدهد برای ماندگاری یک واحد تولیدی، فقط ساخت محصول کافی نیست؛ محصول باید دیده شود، توانمندی باید معرفی شود و بازار باید بداند چه چیزی همین نزدیکی تولید میشود. انتهای خبر/ پسند