گنجینه اسناد ملی جنوبشرق کشور در ساختمانی فرسوده نگهداری میشود؛ بنایی که بهگفته یک تاریخشناس کرمانی، سالهاست چشمانتظار ساخت خانهای امن و ماندگار است.
سیدمحمدعلی گلابزاده در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری «نذیر کرمان»؛ اظهار کرد: در سال ۱۳۶۷ مرکز کرمانشناسی را راهاندازی و فعالیت خود را با دو اتاق در ورودی کتابخانه ملی آغاز کردیم؛ کتابخانهای که آن زمان وضعیت مناسبی نداشت و بخشهایی از آن مخروبه بود. در دو طرف ورودی، چند اتاق وجود داشت که آنها را در اختیار گرفتیم و کار مرکز کرمانشناسی را از همانجا آغاز کردیم. این تاریخشناس کرمانی ادامه داد: پس از آن، در سالهای ۱۳۷۱ یا ۱۳۷۲، چند همایش نیز در همین کتابخانه ملی برگزار کردیم. ساختمان کتابخانه بازسازی شده بود، هرچند سقفهای آن پیشتر فرو ریخته بود و برای مرمت آن زحمات بسیاری کشیده شد. همچنین نمایشگاه «میلاد» را در همین محل برگزار کردیم که بسیاری از مردم هنوز آن را به یاد دارند. بهتدریج فعالیتهای مرکز کرمانشناسی نیز گستردهتر شد. وی تصریح کرد: در همان سالها، سازمان اسناد ملی منطقه جنوب شرق کشور را نیز راهاندازی کردیم. مرحوم عباسی، رئیس وقت سازمان اسناد ملی، مسئولیت این مجموعه را نیز به من واگذار کرد. ابتدا ساختمانی قدیمی را در خیابان شریعتی، کوچه مرحوم مدنی، اجاره کردیم اما پس از مدتی متوجه شدیم ساختمان موریانه دارد و ممکن است اسناد را از بین ببرد. به همین دلیل به خیابان شهید نامجو نقل مکان کردیم و پس از مدتی نیز به ساختمانی در بلوار جمهوری اسلامی رفتیم. ساختمان کنونی اسناد ملی کرمان فاقد استحکام کافی است گلابزاده افزود: طبیعتاً در تمام این جابهجاییها بخشی از اسناد آسیب میدید. به همین دلیل تصمیم گرفتیم مکانی دائمی برای نگهداری اسناد انتخاب کنیم. با کمک نمایندگان مجلس، استاندار وقت و تعدادی از مسئولان، ساختمانی را که اکنون در خیابان ابنسینای شرقی قرار دارد، در اختیار گرفتیم. این تاریخشناس کرمانی ادامه داد: این ساختمان متعلق به اداره دامپزشکی بود و حدود ۷۰ تا ۸۰ سال قدمت داشت. آن زمان دیگر مورد استفاده دامپزشکی نبود و مدتی نیز زلزلهزدگان در آن سکونت داشتند که پیش از واگذاری، ساختمان را تخلیه کرده بودند. وی بیان کرد: این ساختمان را برای استقرار مرکز کرمانشناسی و سازمان اسناد ملی در اختیار گرفتیم و بخشهایی از آن را بازسازی کردیم. با این حال، ساختمان قدیمی، خشت و گلی و فاقد استحکام کافی است و همواره این نگرانی وجود دارد که آسیب ببیند؛ مسئلهای که هم اسناد ارزشمند و هم کارکنان این مجموعه را تهدید میکند. طرح ۲۵ ساله فرهنگی که بلاتکلیف مانده است گلابزاده گفت: حدود ۲۴ یا ۲۵ سال پیش، زمینی را که در کنار این ساختمان و میان مرکز کرمانشناسی و کتابخانه ملی قرار دارد، از دو نفر از هموطنان زرتشتی، خانم سیاوشیان و آقای کوروش غیبی، خریداری کردم. هدف این بود که این زمین با زمین ساختمان فعلی تجمیع شود و با اختصاص اعتبار، مجموعهای فرهنگی و ماندگار برای استان کرمان ساخته شود. این تاریخشناس کرمانی عنوان کرد: برنامه ما این بود که در زیرزمین مجموعه، موزهها و مخازن اسناد ایجاد شود و تمامی موزههای کرمان و اسناد ارزشمند به آن منتقل شوند. همچنین در امتداد خیابان، از ابتدای کوچه منتهی به بیمارستان مهرگان تا پارک ریاضیات، کتابفروشیهایی ایجاد شود تا کتابفروشان شهر در این محدوده مستقر شوند. علاوه بر آن، ساختمانی برای استقرار مرکز کرمانشناسی، بنیاد ایرانشناسی و سازمان اسناد ملی احداث شود. وی اظهار کرد: متأسفانه این طرح بیش از ۲۵ سال است که بلاتکلیف مانده است. زمینی که آن زمان خریداری شد، امروز ارزش چندین میلیارد تومانی دارد، اما هنوز همکاری لازم برای اجرای این طرح صورت نگرفته و نتوانستهایم از وضعیت فعلی خارج شویم. ساختمان اسناد ملی کرمان همچنان در معرض خطر گلابزاده ادامه داد: همینجا اعلام میکنم که اسناد ملی، مدارک، عکسها و همه اسناد مربوط به قرن معاصر که در این مجموعه نگهداری میشوند، همچنان در معرض خطر هستند. علاوه بر اسناد، جان کارکنان این مجموعه نیز به دلیل فرسودگی ساختمان در معرض تهدید قرار دارد. این تاریخشناس کرمانی افزود: بخشی از هزینه خرید زمین را، حدود ۵۰ میلیون تومان، از استاندار وقت، آقای کریمی، دریافت کردیم و بخش عمده اعتبار نیز از طریق سازمان میراث فرهنگی تأمین شد. به همین دلیل سند زمین به نام میراث فرهنگی صادر شد. وی گفت: حدود دو سال پیش، مدیران جدید سازمان اسناد ملی اعلام کردند که اگر سند این زمین به نام سازمان اسناد منتقل شود، اعتبار لازم برای ساخت این مجموعه را تأمین خواهند کرد. ما نیز این انتقال را انجام دادیم، اما متأسفانه تاکنون نتیجهای حاصل نشده است. گلابزاده خاطرنشان کرد: البته نمیخواهم بگویم مسئولان هیچ تلاشی نکردهاند. خانم رفیعپور، خانم شهیدی و اکنون نیز خانم علیخانی، هر کدام در دوره مسئولیت خود تلاشهای قابل توجهی انجام دادهاند، اما با وجود این پیگیریها، هنوز نتیجه عملی برای اجرای این طرح به دست نیامده است. انتهای خبر/ م