اهمیت روز جهانی کودک زمانی بیشتر می‌شود که فرصتی برای بازنگری در سیاست‌های فرهنگی مرتبط با کودکان ایجاد کند.
به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری «نذیر کرمان»؛ کودکی فقط بخشی از تقویم زندگی نیست؛ دوره‌ای است که بسیاری از باورها، عادت‌ها، علاقه‌مندی‌ها و حتی نوع نگاه انسان به جهان در آن شکل می‌گیرد. شاید به همین دلیل است که هر بار سخن از کودک به میان می‌آید، در کنار شادی و بازی، موضوع‌هایی مانند تربیت، آموزش، فرهنگ، کتاب، رسانه و خانواده نیز اهمیت پیدا می‌کنند. ۱۶ مهرماه در تقویم کشورمان به عنوان روز جهانی کودک شناخته می‌شود و هر سال فرصتی فراهم می‌کند تا جامعه بار دیگر به نیازها و مسائل کودکان توجه کند. در سال ۱۴۰۵ نیز این مناسبت پنجشنبه ۱۶ مهرماه برگزار می‌شود. اما پشت این مناسبت، پرسش‌های مهمی قرار دارد؛ اینکه کودکان امروز با چه محتوایی بزرگ می‌شوند؟ خانواده‌ها تا چه اندازه برای انتخاب کتاب، فیلم، بازی و محتوای مجازی مناسب امکان انتخاب دارند؟ آیا کتابهای کودک به اندازه‌ای که باید با فرهنگ، هویت، خانواده و زیست واقعی کودکان ایرانی ارتباط برقرار می‌کنند؟ در میان همه این پرسش‌ها، صدای مادران شنیدنی‌تر است؛ مادرانی که هر روز با انتخاب‌های کوچک اما اثرگذار برای فرزندانشان مواجه‌اند و بیش از هر چیز دغدغه دارند فرزندشان در کنار آموزش رسمی، «فرهنگ زندگی کردن» را نیز بیاموزد. کودک فقط به آموزش درسی نیاز ندارد یک مادر کرمانی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری «نذیر کرمان»؛ درباره دغدغه‌های تربیتی خود می‌گوید: برای من مهم است که فرزندم فقط در مدرسه درس خواندن را یاد نگیرد، بلکه بداند چطور با دیگران رفتار کند، مسئولیت‌پذیر باشد، احترام بگذارد و تفاوت‌های آدم‌ها را بپذیرد. وی با بیان اینکه خانواده به تنهایی نمی‌تواند تمام بار تربیت فرهنگی کودک را بر دوش بکشد، ابراز کرد: کودک امروز از صبح تا شب با انواع محتوا مواجه است. اگر ما برایش کتاب مناسب تهیه نکنیم یا درباره چیزی که در فضای مجازی می‌بیند با او صحبت نکنیم، منابع دیگری جای خانواده را پر می‌کنند. این مادر کرمانی کتاب کودک را یکی از مهم‌ترین ابزارهای تربیتی می‌داند و تأکید کرد: کتاب باید برای کودک جذاب باشد، اما در کنار جذابیت، چیزی هم به او یاد بدهد. نه اینکه پیام اخلاقی را مستقیم و شعاری به کودک منتقل کند، بلکه داستان به شکلی باشد که خودش مفهوم احترام، دوستی، مسئولیت یا کمک به دیگران را کشف کند. جای فرهنگ در کتابهای کودک کجاست؟ بانوی دیگر کرمانی که خود را مادر دو کودک معرفی می‌کند در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری «نذیر کرمان»؛ با اشاره به اینکه دغدغه‌ام محتوای کتابهای حوزه کودک است، اظهار کرد: گاهی احساس می‌کنم بخشی از کتاب‌هایی که برای کودکان تولید می‌شود، فاصله زیادی با زندگی واقعی ما دارد. کودک باید بتواند خودش را در داستان ببیند. وی عنوان کرد: ادبیات کودک می‌تواند مفاهیمی مانند خانواده، دوستی، احترام به بزرگ‌ترها، توجه به طبیعت، مسئولیت اجتماعی و آشنایی با فرهنگ ایرانی را بدون شعارزدگی به کودک منتقل کند. این بانوی کرمانی تصریح کرد: من دوست دارم فرزندم وقتی کتاب می‌خواند، علاوه بر اینکه سرگرم می‌شود، با بخشی از فرهنگ خودش هم آشنا شود؛ با قصه‌های ایرانی، شخصیت‌های فرهنگی، آداب و رسوم شهرهای مختلف، طبیعت کشورمان و حتی سبک زندگی خانواده‌های ایرانی. وی ادامه داد: اگر کتاب فقط بخواهد نصیحت کند، کودک خیلی زود آن را کنار می‌گذارد. باید داستان خوب باشد، تصویرسازی جذاب باشد و پیام فرهنگی در دل قصه قرار بگیرد. تربیت فرهنگی از خانه آغاز می‌شود مادر دیگر کرمانی نیز در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری «نذیر کرمان»؛ گفت: ریشه بسیاری از مسائل تربیتی را در خانواده است، هیچ کتاب، مدرسه یا رسانه‌ای نمی‌تواند جای رفتار والدین را بگیرد. وی افزود: کودک بیشتر از اینکه حرف‌های ما را بشنود، رفتار ما را می‌بیند. اگر درباره کتاب خواندن صحبت کنیم اما خودمان هیچ‌وقت کتاب نخوانیم، طبیعی است که کودک هم ارتباط عمیقی با کتاب برقرار نکند. این مادر کرمانی تأکید کرد: کتاب خوب برای کودک باید در دسترس باشد. خانواده‌ها باید بتوانند با هزینه مناسب کتاب تهیه کنند و در کنار آن، کتابخانه‌ها، مدارس و مراکز فرهنگی هم باید برنامه‌هایی داشته باشند که کودک را با کتاب و فرهنگ آشتی دهند.» وی بر ضرورت تولید محتوایی متناسب با سن کودک تأکید دارد و اظهار کرد: ما نباید انتظار داشته باشیم یک کودک پنج‌ساله همان مفاهیمی را بفهمد که یک نوجوان می‌فهمد. محتوای فرهنگی باید متناسب با سن، زبان و دنیای ذهنی کودک باشد. روز جهانی کودک فرصتی برای بازنگری سیاست‌های فرهنگی مرتبط با کودکان اهمیت روز جهانی کودک زمانی بیشتر می‌شود که فرصتی برای بازنگری در سیاست‌های فرهنگی مرتبط با کودکان ایجاد کند؛ از کیفیت کتاب و محصولات فرهنگی گرفته تا وضعیت کتابخانه‌ها، برنامه‌های مدارس، محتوای رسانه‌ها و میزان توجه خانواده‌ها به تربیت فرهنگی. دغدغه مادران نیز در همین نقطه معنا پیدا می‌کند؛ آنها بیش از آنکه به دنبال برنامه‌های مناسبتی باشند، محیطی می‌خواهند که کودک در آن بتواند سالم، خلاق، مسئولیت‌پذیر و برخوردار از هویت فرهنگی رشد کند. کودک امروز، مخاطب فردای فرهنگ این جامعه است. اگر قرار است جامعه‌ای کتاب‌خوان، مسئولیت‌پذیر، اخلاق‌مدار و برخوردار از هویت فرهنگی داشته باشیم، مسیر آن از سال‌های کودکی می‌گذرد. ۱۶ مهرماه می‌تواند بیش از یک مناسبت در تقویم باشد؛ می‌تواند یادآوری یک مسئولیت جمعی باشد. مسئولیتی که از خانواده آغاز می‌شود و مدرسه، رسانه، ناشران، نویسندگان کودک، نهادهای فرهنگی و سیاست‌گذاران را نیز دربرمی‌گیرد. مادران امروز یک خواسته روشن دارند و آن این مهم است که کودکشان فقط بزرگ نشود، بلکه درست رشد کند؛ کتاب فقط سرگرمش نکند، بلکه جهان فکری‌اش را بسازد؛ و فرهنگ فقط در قالب توصیه به او منتقل نشود، بلکه در داستان، بازی، رفتار خانواده و تجربه روزمره زندگی‌اش حضور داشته باشد. انتهای خبر/ م