از سکته فردوست تا تهدید شاه؛ ۲۸ اردیبهشت، روزی پرحادثه در تاریخ ایران

۲۸ اردیبهشت، روزی که در تاروپود تاریخ معاصر ایران گره خورده است با رخدادهایی که هر کدام به تنهایی می‌توانند سرفصلی در روایت این دوران باشند. از درگذشت ناگهانی یکی از نزدیک‌ترین افراد به شاه تا تهدید مخالفین توسط او، از اعتراضات خارجی به سیاست‌های ایران تا اعتراضات داخلی علیه رژیم، و از بحران‌های طبیعی تا تحولات در روابط بین‌الملل، این روز در طول دهه‌ها شاهد رویدادهای گوناگونی بوده که بازخوانی آن‌ها، زوایای پنهان تاریخ معاصر ایران را روشن می‌سازد. عصر ایران – امروز، ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۴ خورشیدی، نگاهی به بایگانی تاریخ معاصر ایران می‌اندازیم تا مروری کنیم بر وقایع مهمی که در همین روز در سال‌های گذشته رقم خورده‌اند. این روز در طول دهه‌ها شاهد تحولات گوناگونی بوده است؛ از عرصه سیاست خارجی و روابط بین‌الملل گرفته تا مسائل داخلی، بحران‌های طبیعی و تحولات اجتماعی. بازخوانی این رویدادها نه تنها یادآوری از گذشته است، بلکه می‌تواند به درک بهتر از مسیر تحولات و چالش‌های پیش روی ایران امروز نیز کمک کند. در این گزارش، به مهم‌ترین وقایعی که در ۲۸ اردیبهشت در تاریخ معاصر ایران به ثبت رسیده‌اند، خواهیم پرداخت.
28 اردیبهشت ۱۳۸۴
دولت کانادا روابط دیپلماتیک با ایران را به دلیل نارضایتی از پرونده زهرا کاظمی و آنچه که نقض حقوق بشر در ایران می خواند به حالت تعلیق درآورد. زهرا کاظمی روزنامه نگار کانادایی بازداشت شده ای بود که در زندان اوین درگذشت.
28 اردیبهشت ۱۳۷۸
طی توافقی دوجانبه میان جمهوری اسلامی ایران با دولت انگلستان نیکلاس براون کاردار آن کشور در تهران به سمت سفیر انگلیس و غلامرضا انصاری کاردار ایران در لندن به سمت سفیر جدید جمهوری اسلامی ایران در لندن معرفی شدند و روابط دوکشور به سطح سفارت ارتقاء یافت.
28 اردیبهشت ۱۳۷۰
رئیس اداره ایمنی و دریانوردی سازمان بنادر و کشتیرانی استان هرمزگان گفت لکه های نفتی سرازیر شده از چاههای نفتی کویت ۷۰ کیلومتر مربع از آبهای منطقه قشم را آلوده کرده است.
28 اردیبهشت ۱۳۷۰
دفتر حفاظت منافع ایران و مصر در پایتختهای دو کشور گشایش یافت.
28 اردیبهشت ۱۳۶۶
ارتشبد حسین فردوست دوست صمیمی محمد رضا پهلوی و رییس دفتر اطلاعات ویژه شاه بر اثر سکته درگذشت.
28 اردیبهشت ۱۳۶۲
ساختمان تکاوران در دهانه شمالی تونل ۵ جاده چالوس بر اثر سیل مهیب ویران شد و ۳۱ نفر از نظامیان ارتشی و سپاهی جان خود را از دست دادند.
28 اردیبهشت ۱۳۶۰
هیأت بررسی و تحقیق راجع به شایعه شکنجه در زندانهای کشور، نتیجه فعالیت خود را به امام خمینی تقدیم کردند.
28 اردیبهشت ۱۳۵۷
روزنامه لوماتن چاپ فرانسه در گزارشی نوشت میزان خریدهای تسلیحاتی شاه از آمریکا به سالی ۱۰ میلیارد دلار می رسد. ایران بیش از نیمی از سلاحهای صادراتی آمریکا را وارد می کند و عملاً به بزرگترین خریدار جنگ افزارهای آمریکایی تبدیل شده است.
28 اردیبهشت ۱۳۵۶
سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت به دلیل آنکه کنفرانس آتی کشورهای اسلامی قرار است در لیبی تشکیل شود، ایران در این کنفرانس شرکت نخواهد کرد. وی گفت موضع لیبی در برابر ایران غیردوستانه است و روابط دو کشور بی آنکه رسماً قطع شود در رکود کامل است.
28 اردیبهشت ۱۳۵۵
10 نفر از مخالفین رژیم شاه در جریان درگیریهای مسلحانه با مأمورین در شهرهای رشت، کرج و قزوین کشته شدند.
28 اردیبهشت ۱۳۵۱
گلدا مایر نخست وزیر رژیم صهیونیستی با موافقت شاه به تهران آمد. وی پس از ملاقات با شاه به اسرائیل بازگشت.
28 اردیبهشت ۱۳۴۲
شاه طی یک سخنرانی شدیداللحن، مخالفین «انقلاب سفید» را تهدید به کشتار کرد.
28 اردیبهشت ۱۳۴۲
اهالی یکی از ایلات عشایر در منطقه خمسه فارس توسط نظامیان رژیم شاه قتل عام شدند.
28 اردیبهشت ۱۳۴۰
جبهه ملی میتینگ بزرگی با هدف نشان دادن قدرت خود با موافقت دکتر علی امینی نخست وزیر در پارک لاله تهران برگزار کرد.
28 اردیبهشت ۱۳۳۵
وزارت خارجه ایران به دلیل انتشار اخبار و تحلیل‌های ضدایرانی به حکومت مصر اعتراض کرد. در این دوره مصر در آستانه جنگ با اسرائیل بر سر کانال سوئز قرار داشت. شاه، هم‌پیمان اصلی اسرائیل، در معرض حمله تبلیغاتی افکار عمومی جهان عرب به ویژه دولت و ملت مصر قرار گرفته بود.
28 اردیبهشت ۱۳۳۲
در جریان تظاهرات ضدامریکایی مردم تهران، دو گروهبان امریکایی عضو هیأت مستشاری نظامی در مقابل کاخ دادگستری مجروح شدند.
28 اردیبهشت ۱۳۳۰
دولت امریکا قانون ملی شدن صنعت نفت ایران را خلاف قوانین بین‌المللی دانست‌. .
28 اردیبهشت ۱۳۲۷
آیت الله کاشانی در بیانیه ای مردم را به تظاهرات علیه صهیونیستهای اشغالگر در روز جمعه ۳۱ اردیبهشت فراخواند.
28 اردیبهشت ۱۳۲۴
آیت الله میرزامهدی خراسانی فرزند عالم بزرگ آخوند ملامحمدکاظم خراسانی که در استقرار مشروطه در ایران و استقلال عراق نقش برجسته ای داشت، در ۷۰ سالگی دارفانی را وداع گفت.
28 اردیبهشت ۱۳۰۷
طی موافقتنامه ای مقرر شد دولت انگلیس گمرکات جنوب ایران را در ازاء دریافت مبلغ دو میلیون لیره به دولت ایران بازگرداند.
28 اردیبهشت ۱۳۰۱
وزارت داخله به وزارت امور خارجه اطلاع داد دولت روسیه با گذشت بیش از یک سال از انعقاد عهدنامه دوستی با ایران، هنوز از تحویل شهرک فیروزه امتناع می ورزد.
28 اردیبهشت ۱۲۹۹
نظامیان روس وارد بندرانزلی شدند و به پاکسازی روس‌های سفید و حامیان انگلیسی آنان پرداختند.
28 اردیبهشت ۱۲۹۸
. نظامیان ارتش سرخ شوروی در ساحل انزلی پیاده شدند.
28 اردیبهشت ۱۲۹۷
ژنرال دنسترویل از امرای ارتش انگلستان راجع به فقر و گرسنگی در ایران نوشت : «جای جای طول جاده قزوین – همدان را لاشه قربانیان نگون بخت قحطی پوشانده بود.»
28 اردیبهشت ۱۲۹۴
رئیس بانک استقراضی روس و رئیس بلژیکی امور مالی اصفهان ترور شده و به قتل رسیدند.
28 اردیبهشت ۱۲۸۸
علمای نجف از جمله آیات عظام عبدالله مازندرانی و کاظم خراسانی با ارسال تلگراف مشترکی خطاب به امپراطور روسیه تزاری با اشاره به عواقب شوم مداخله نظامیان روس در ایران خواستار خروج بی قید و شرط آنان از ایران شدند.
منبع: موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی