نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
مرا به خاطر بسپار
به گزارش نذیر کرمان، مجتبی خانیان، تحلیلگر سیاسی عصر ایران، در یادداشتی تحلیلی به بررسی پیامدهای جنگ اخیر میان ایران و رژیم صهیونیستی پرداخت. وی اظهار داشت: “جنگ اخیر میان ایران و اسرائیل، اگرچه از نظر زمانی کوتاه بود، اما آثار سیاسی، امنیتی و روانی گستردهای برای منطقه و بهویژه ایران برجای گذاشت و بار دیگر این واقعیت را آشکار ساخت که هیچ جنگی، حتی اگر تصور شود در آن به دشمن آسیب وارد شده، بدون هزینه برای خود کشور پایان نمییابد.” وی افزود: “این درگیری، حاصل سالها تنش، تهدید و درگیریهای آشکار و پنهان میان دو طرف بود، اما نکته قابل تأمل اینجاست که پس از پایان این بحران، همچنان برخی تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنشها مورد انتقاد قرار میگیرد و از سوی برخی جریانها با دیدگاههای سیاسی و جناحی زیر سؤال میرود.”
این کارشناس مسائل سیاسی با اشاره به تجربه ملموس مردم ایران از فضای بحران، تصریح کرد: “واقعیت این است که مردم ایران در ماههای اخیر، آثار ملموس تنش و فضای بحران را با تمام وجود لمس کردند؛ از آشفتگی اقتصادی و نوسانات بازار تا نگرانیهای اجتماعی و سیاسی درباره آینده کشور.” وی بیان کرد: “این شرایط، یک بار دیگر نشان داد که جنگ و تهدید نظامی، هرچند کوتاهمدت، میتواند تبعات عمیق و بلندمدتی برای امنیت و رفاه جامعه ایجاد کند.”
خانیان با نگاهی به تاریخ معاصر ایران و سرود «ای ایران، ای مرز پرگهر»، خاطرنشان کرد: “این سرود در سال ۱۳۲۳ خورشیدی، در بحبوحه اشغال ایران توسط نیروهای متفقین در جریان جنگ جهانی دوم سروده شد و نمادی از مقاومت ملی در برابر تحقیر و فشارهای خارجی است.” وی افزود: “اما باید توجه داشت سرود «ای ایران» نه برای تجلیل از جنگ، بلکه برای زنده نگهداشتن امید، هویت و استقلال ملی در روزهای تلخ اشغال و بحران سروده شد؛ این سرود، زاده زخمهای جنگ و تلخیهای آن دوران است؛ نه ستایشگر درگیری و خشونت.”
نویسنده این یادداشت به نقش واقعگرایی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران پرداخت و اظهار کرد: “بررسی تاریخ سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران نشان میدهد هرگاه واقعگرایی و درک شرایط جهانی در رأس تصمیمگیریها قرار گرفته، کشور از بحرانهای جدی فاصله گرفته است.” وی افزود: “نمونه بارز این واقعیت، دوران ریاستجمهوری سید محمد خاتمی بود که با درک واقعبینانه شرایط و با سیاست درخشان «گفتوگوی تمدنها»، عملاً سایه جنگ را از کشور زدود و توانست ایران را از یکی از پرتنشترین برهههای تاریخ معاصر عبور دهد.”
خانیان همچنین به دوران دولت وقت در سال ۱۳۹۲ اشاره کرد و تصریح کرد: “اگر محمدجواد ظریف و دولت وقت عزم جدی برای دستیابی به توافق هستهای نداشتند و فضا مشابه امروز با تشدید تقابل پیش میرفت، شاید جنگ ایران و اسرائیل خیلی زودتر رخ میداد.” وی بیان کرد: “ظریف یکی از معدود چهرههای واقعگرا در ساختار تصمیمگیری بود؛ کسی که تلاش کرد با درک واقعیتهای منطقهای و بینالمللی، مسیر کاهش تنش و دور شدن از بحرانهای امنیتی را هموار کند.”
این تحلیلگر سیاسی به مصوبات اخیر مجلس شورای اسلامی، از جمله تعلیق همکاریها با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اشاره کرد و خاطرنشان کرد: “این مصوبه، یادآور قانونی است که در سالهای پایانی دولت دوازدهم، با عنوان «قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریمها» تصویب شد.” وی افزود: “هرچند هدف رسمی این قانون، مقابله با تحریمها اعلام شد، اما بررسی نتایج آن نشان میدهد که نهتنها تحریمها لغو نشد، بلکه فضای دیپلماتیک کشور محدودتر و روند بازگشت به مذاکرات پیچیدهتر شد.”
خانیان تاکید کرد: “کاهش سطح همکاریهای نظارتی با آژانس و افزایش سطح غنیسازی اورانیوم، بهجای کاهش فشارها، موجب نگرانیهای بیشتر در سطح بینالمللی و تشدید فضای بیاعتمادی شد.” وی تصریح کرد: “اکنون تکرار همان مسیر، میتواند تبعات مشابه یا حتی جدیتری برای کشور ایجاد کند.” وی همچنین یادآور شد: “آنچه در این میان نادیده گرفته میشود، این است که ابزارهای قانونی یا فنی، زمانی مؤثر خواهند بود که در کنار آن، مسیر دیپلماسی، مذاکره و تعامل منطقی با جهان نیز فعال و پررنگ باشد.” (هرچند ملاحظات شورای عالی امنیت ملی در قانون لحاظ شده و ریاست این شورا هم با رییس جمهور پزشکیان است.)
این یادداشت تحلیلی در پایان، چندین راهکار کلیدی برای جلوگیری از بازگشت به چرخه تنش و درگیری پیشنهاد میدهد: تقویت دیپلماسی فعال و چندجانبه برای جلوگیری از بحرانهای بزرگتر؛ مدیریت بحرانهای منطقهای با اولویت کاهش تنشها؛ اصلاح فضای رسانهای و ادبیات سیاسی داخلی برای محوریت منافع ملی و عقلانیت؛ تقویت اقتصاد و تابآوری اجتماعی برای کاهش آسیبپذیری ملی؛ و در نهایت، افزایش آگاهی عمومی درباره پیامدهای جنگ و ضرورت صلح در جامعه.
خانیان در پایان خاطرنشان کرد: “تاریخ ایران نشان داده است که ملت ایران همواره در برابر تهدیدها و تحقیرها ایستادگی کردهاند، اما هوشمندی، دیپلماسی و اجتناب از تصمیمات احساسی، مسیر کمهزینهتر و پایدارتر برای تأمین منافع ملی است.” وی تأکید کرد: “جنگ اخیر با اسرائیل، زنگ خطری جدی بود؛ اما انتخاب آینده، در گرو عقلانیت، تعامل منطقی، واقعگرایی و فاصله گرفتن از شعارزدگی و آرمانگرایی کور است.” وی افزود: “مسیر پرهیز از جنگ، به همان اندازه که نیازمند اقتدار است، نیازمند خرد سیاسی، دیدن واقعیتها و یادگیری از تجربههای تاریخی است.”
پینوشت :
یادداشت “عصر ایران” در نذیر کرمان، تحلیلی انتقادی و واقعگرایانه از پیامدهای جنگ اخیر و چالشهای سیاست خارجی کشور ارائه میدهد. این تحلیل بر این نکته کلیدی متمرکز است که تنشهای نظامی، حتی اگر کوتاهمدت باشند، تبعات اقتصادی و روانی عمیقی برای جامعه به همراه دارند. تأکید بر نقش دیپلماسی، واقعگرایی سیاسی (با ارجاع به دوران خاتمی و ظریف) و هشدار نسبت به پیامدهای تصمیمات احساسی و آرمانگرایانه کور، نقاط قوت این تحلیل است. همچنین، طرح راهکارهایی مانند تقویت دیپلماسی چندجانبه و اصلاح ادبیات سیاسی داخلی، نشاندهنده یک رویکرد جامعنگر برای حفظ منافع ملی و آرامش جامعه در شرایط پرچالش منطقهای و بینالمللی است.
کلمات کلیدی: اخبار کرمان، اخبار کرمان و شهرستان ها، اخبار استان کرمان، مجتبی خانیان، عصر ایران، جنگ ایران و اسرائیل، سیاست خارجی ایران، دیپلماسی، عقلانیت سیاسی، واقعگرایی، آژانس بینالمللی انرژی اتمی، امنیت ملی، آرامش جامعه، صلح، اقتصاد ملی.
منبع: عصر ایران ? ایرانِ پساجنگ/ اکنون زمان جلوگیری از تکرار بحران است