لزوم توسعه انرژی خورشیدی در کرمان؛ پتانسیلی که هدر می‌رود

کرمان؛ سرزمین خورشید با پتانسیل بی‌نظیر انرژی تجدیدپذیر در انتظار شکوفایی کامل | خبر کرمان

استان پهناور کرمان با بهره‌مندی از موقعیت جغرافیایی ممتاز، تابش فراوان خورشید و پهنه‌های کویری وسیع، ظرفیتی استثنایی برای تبدیل شدن به قطب تولید انرژی خورشیدی در کشور دارد. با این حال، کارشناسان و مسئولان معتقدند با وجود اقدامات صورت گرفته، این استان تا دستیابی به جایگاه مطلوب در بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی، راه درازی در پیش دارد و نیازمند غلبه بر چالش‌های زیرساختی، مالی و مدیریتی است.

نذیر کرمان – استان کرمان با مساحتی بالغ بر ۱۶۷ هزار کیلومتر مربع و قرارگیری در منطقه خشک و نیمه‌خشک ایران، از مزیت‌های طبیعی بی‌نظیری برای توسعه انرژی خورشیدی برخوردار است. این استان با میانگین سالانه ۳۰۰ روز آفتابی و دریافت تابش خورشیدی بیش از ۲۸۰۰ کیلووات‌ساعت بر متر مربع در سال، و حتی تا ۳۰۰۰ کیلووات‌ساعت در شهرهایی مانند رفسنجان و بافت (که بالاتر از میانگین جهانی است)، پتانسیل عظیمی برای تولید انرژی پاک دارد. همچنین بخش‌های وسیعی از اراضی شنی و کویری استان که برای کشاورزی و سکونت مناسب نیستند، بستری ایده‌آل برای احداث نیروگاه‌های فتوولتائیک در مقیاس بزرگ فراهم آورده‌اند.

با وجود این ظرفیت‌های طبیعی و نیاز فزاینده به انرژی پاک برای کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و مقابله با بحران ناترازی انرژی در کشور، کارشناسان معتقدند کرمان هنوز نتوانسته به طور کامل از این پتانسیل بهره‌برداری کند. در حال حاضر، ظرفیت نصب شده نیروگاه‌های خورشیدی در استان حدود ۲۱۸ مگاوات است که تنها بخش کوچکی از نیاز پیک برق استان را تامین می‌کند و در مقایسه با پتانسیل موجود و حتی مجوز احداث ۲۰۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی صادر شده، رقم ناچیزی است.

محمد کمالی، استاد اقتصاد دانشگاه در کرمان، در گفتگو با رسانه‌ها با اشاره به اینکه انرژی خورشیدی می‌تواند نقش کلیدی در توسعه پایدار استان ایفا کند، بر ضرورت همکاری تنگاتنگ دولت، بخش خصوصی و دانشگاه‌ها برای غلبه بر چالش‌های مالی و فنی تاکید کرد. وی ناترازی بین تولید و مصرف انرژی و مصرف بی‌رویه ناشی از ارزان بودن سوخت‌های فسیلی را از مشکلات اصلی کشور و استان دانست و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر را راهکاری پایدار برای مدیریت این وضعیت عنوان کرد.

حمیدرضا حبیبی، مدیرعامل شرکت برق منطقه‌ای کرمان نیز، با اشاره به ظرفیت اسمی ۴۸۰۰ مگاواتی تولید برق در استان و تولید واقعی حدود ۳۶۰۰ تا ۳۷۰۰ مگاوات در پیک تابستان، بر شکنندگی این تعادل و خطر قطعی‌های ناخواسته تاکید کرد. وی با انتقاد از بد مصرف کردن انرژی و استفاده غیرمولد از آن، بر لزوم بهینه‌سازی مصرف در کنار افزایش تولید تاکید کرد.

چالش‌های توسعه انرژی خورشیدی در کرمان شامل هزینه بالای اولیه راه‌اندازی نیروگاه‌ها (بیش از ۵ میلیارد تومان برای هر مگاوات)، کمبود زیرساخت‌های ذخیره‌سازی انرژی که منجر به اتلاف برق تولیدی در ساعات غیر اوج می‌شود، و عدم آگاهی کافی در میان برخی کشاورزان و صنعتگران نسبت به مزایای انرژی خورشیدی است. همچنین، با وجود اینکه ۷۰ درصد برق استان در بخش صنعت مصرف می‌شود، سرمایه‌گذاری این بخش در تولید برق خورشیدی هنوز به هیچ عنوان مناسب نیست.

با این حال، اقداماتی نیز در جهت توسعه انرژی خورشیدی در کرمان صورت گرفته است. نیروگاه ۵۰ مگاواتی جیرفت به عنوان اولین نیروگاه فتوولتائیک بزرگ استان در سال ۱۴۰۱ به بهره‌برداری رسیده، پروژه‌های کوچک مقیاس در مناطق روستایی و دورافتاده برای تامین برق مصرفی و آبیاری کشاورزی نصب شده‌اند و دانشگاه شهید باهنر کرمان در حال تحقیق بر روی تکنولوژی‌های ذخیره‌سازی انرژی است. همچنین، مشوق‌هایی مانند معافیت مالیات بر ارزش افزوده برای سرمایه‌گذاران در بخش انرژی خورشیدی و تعیین قیمت خرید تضمینی برق خورشیدی، در راستای ترغیب سرمایه‌گذاری در نظر گرفته شده است. استفاده از انرژی خورشیدی در برخی صنایع مانند استحصال مواد معدنی و کشاورزی گلخانه‌ای نیز منجر به کاهش ۴۰ درصدی هزینه‌های انرژی شده و موقعیت جغرافیایی کرمان نزدیکی به بنادر جنوبی، امکان صادرات برق خورشیدی را فراهم می‌کند.

استاندار کرمان نیز با انتقاد از عدم سرمایه‌گذاری صنایع در زمینه انرژی خورشیدی، صدور مجوز احداث ۲۰۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی جدید را گامی مهم در جهت رفع این نقیصه و افزایش تولید برق در استان دانست و بر لزوم پیگیری جدی تولید برق در بخش صنعت تاکید کرد. با وجود چالش‌ها و نیاز به فعال‌سازی کامل ظرفیت‌ها، مسئولان استان معتقدند کرمان پتانسیل و وضعیت مناسبی در حوزه تولید انرژی خورشیدی دارد که با برنامه‌ریزی و همت همگانی می‌تواند به جایگاه واقعی خود به عنوان قطب انرژی خورشیدی کشور دست یابد.

کلمات کلیدی: کرمان، انرژی خورشیدی، انرژی تجدیدپذیر، توسعه پایدار، سرمایه‌گذاری، نیروگاه خورشیدی، پتانسیل، چالش، زیرساخت، ناترازی انرژی، بهره‌برداری، استان کرمان.

لزوم توسعه انرژی خورشیدی در کرمان؛ پتانسیلی که هدر می‌رود

منبع: مــهر
? لزوم توسعه انرژی خورشیدی در کرمان؛ پتانسیلی که هدر می‌رود