نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
مرا به خاطر بسپار
کرمان – نذیر کرمان – تاریخ پرفرازونشیب ایران، گواه مستندی بر همبستگی و انسجام بینظیر ملی در مواجهه با تهدیدات و حملات خارجی است. مهدی حسنی باقری، استاد علوم سیاسی و دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی، در گفتوگو با نذیر کرمان، به تحلیل این پدیده عمیق اجتماعی-سیاسی پرداخت و آن را در پرتو وقایع اخیر مورد بررسی قرار داد.
حسنی باقری با اشاره به تجاوزات اخیر رژیم صهیونیستی علیه ایران، اظهار داشت: “در روزهای اخیر، تجاوز تروریستی رژیم اسرائیل علیه ایران وارد مرحله جدیدی شده و از رویاروییهای غیرمستقیم به جنگ مستقیم و رویارویی گسترده کشیده شده است.” وی افزود: “این حملات، ظاهراً با این هدف از سوی اسرائیلیها طراحی شده که همزمان با آنها بر افکار عمومی نیز تأثیر بگذارند و با مخدوش کردن همبستگی ملی، امنیت اجتماعی و روانی جامعه را هدف قرار دهند تا به اهداف شومشان دست یابند.”
این دانشیار دانشگاه آزاد بافت، با نقد رویکرد دشمن، تصریح کرد: “اما سابقه تاریخی و روانشناسی اجتماعی و سیاسی ملت ایران چیز دیگری میگوید و همه چیز از افزایش همبستگی ملی ایرانیان در مواقع بروز خطر و تهدید حکایت دارد.” وی با تعریف همبستگی ملی به عنوان مفهومی چندبعدی، بیان کرد: “همبستگی ملی، ناظر بر درجه انسجام، پیوستگی و همدلی میان اعضای یک ملت در چارچوب مرزهای سرزمینی و هویتی آن است و نشاندهنده میزان تعلق افراد به کشور و اعتماد به نهادهای ملی است.” وی تأکید کرد که در یک کلام، همبستگی ملی زمانی وجود دارد که مردم یک کشور احساس تعلق مشترک به یک هویت ملی داشته باشند و در برابر تهدیدهای خارجی و بحرانهای داخلی واکنشی هماهنگ و همدلانه نشان دهند، و حتی اختلافات خود را نیز در چارچوب منافع ملی مدیریت کنند.
حسنی باقری با اشاره به شاخصهای کلیدی همبستگی ملی، خاطرنشان کرد: “مهمترین بخش، احساس تعلق و هویت ملی است که به میزان احساس افتخار به ملیت ایرانی و باور به وجود سرنوشت مشترک میان اقوام و گروههای مختلف برمیگردد.” وی افزود: “جلوههای این احساس تعلق را میتوان در اعتقاد به ارزشهای ملی و دینی مشاهده کرد و مواردی مانند اعتماد اجتماعی، مشارکت سیاسی و اجتماعی، و میزان انسجام اجتماعی از دیگر شاخصهای آن به شمار میرود.” وی تأکید کرد که یکی از مهمترین شاخصهای همبستگی اجتماعی در شرایط کنونی، پاسخ مشترک به تهدیدهاست که در مواردی مانند واکنش مشترک در برابر دشمن خارجی، تمایل به حفظ منافع ملی (حتی در صورت نارضایتی از سیاستهای داخلی) و همصدایی در شبکههای اجتماعی و رسانهها در برابر حملات خارجی نمایان میشود.
استاد علوم سیاسی دانشگاه آزاد بافت، با ذکر نمونههای تاریخی، بیان کرد: “حمله مغول در قرن هفتم هجری، با وجود ضربات سنگین به ایران، نتوانست مفهوم ایران را در محاق قرار دهد و ایرانیان با تکیه بر عناصر ملی، مذهبی و فرهنگی خود، همبستگیشان را حفظ کرده و حتی دشمن را در فرهنگ خود مستحیل کردند.” وی افزود: “در دوران جدیدتر نیز، وقایعی مانند جنبش تنباکو و نهضت ملی شدن صنعت نفت، نمادهایی از اراده جمعی و همبستگی ملی ایرانیان در برابر نفوذ استعماری و سلطه بیگانگان بودند.” حسنی باقری مهمترین و آشکارترین نمونه همبستگی ملی را دفاع مقدس در برابر تجاوز رژیم بعثی عراق دانست که با وجود شرایط خاص کشور پس از انقلاب، اکثریت قاطع مردم، اقوام مختلف و گروههای گوناگون سیاسی، برای دفاع از تمامیت ارضی کشور متحد شدند.
باقری با بیان اینکه “مقطع تاریخی که امروز در آن قرار گرفتهایم نیز در واقع برگ دیگری از تاریخ ایران است،” گفت: “طبیعتاً مردم ایران همانند دوران تاریخی گذشته که در برابر تهدید خارجی قرار میگرفتند، همبستگی ملی خود را نشان میدهند. نمونههای آن را میتوان در وحدت نظر همه مردم در محکوم کردن اقدام رژیم اسرائیل دید.” وی ادامه داد: “موج هشتگهایی مانند «ایران تنها نیست» در فضای مجازی و همچنین حمایت روانی و نمادین از نیروهای مسلح، حمایت از قدرت دفاعی کشور و تمجید از پدافند هوایی، بیانگر همگرایی اجتماعی حول محور امنیت ملی است.“
دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد بافت به نقش حیاتی رسانهها در حفظ و افزایش همبستگی ملی در مقطع کنونی اشاره کرد. وی خاطرنشان کرد: “رسانهها، به عنوان اصلیترین ابزارهای شکلدهی به افکار عمومی، نقش مهمی در ساخت، بازتولید و تقویت حس هویت جمعی و انسجام ملی دارند و در شرایط تهدید خارجی، این نقش دوچندان میشود.” وی افزود: “رسانهها میتوانند به عنوان پیونددهنده ذهنی و احساسی اقشار مختلف جامعه عمل کنند.“
باقری با اشاره به کارکرد رسانهها برای ایجاد و تقویت همبستگی ملی، اظهار داشت: “ایجاد روایت مشترک ملی بسیار مهم است و رسانهها با نحوه تنظیم اخبار، انتخاب واژگان و تولید محتوا میتوانند وقایع را در قالب یک روایت ملی عرضه کنند.” وی با بیان اینکه “رسانهها در افزایش اعتماد عمومی در شرایط بحران نقش حیاتی دارند،” تصریح کرد: “اطلاعات غلط یا شایعه میتواند ترس و تفرقه ایجاد کند؛ رسانههای مسئول و حرفهای با ارائه سریع، دقیق و شفاف اخبار رسمی، از ایجاد ترس عمومی جلوگیری میکنند و سطح اطمینان اجتماعی را بالا میبرند که این کار در تقویت اعتماد به نظام و کاهش بیثباتی روانی مؤثر است.” دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی بافت همچنین تأکید کرد که رسانههای داخلی در مقابل تبلیغات رسانههای معاند و عملیات روانی دشمن، باید با افشای تکنیکهای تحریف واقعیت مقابله کنند و از روایتهای مبتنی بر اغراق، ترسافکنی یا تفرقهافکنی پرده بردارند و صدای رسمی کشور را تقویت و یکدست کنند.
پینوشت :
تحولات اخیر در منطقه و تشدید رویاروییها، بیش از هر زمان دیگری اهمیت سرمایه اجتماعی و همبستگی ملی را در ایران برجسته میسازد. تحلیل دقیق استاد علوم سیاسی، به درستی بر این نکته صحه میگذارد که ریشههای تاریخی و روانشناختی ملت ایران، همواره در برابر بحرانها به سمت وحدت و انسجام گرایش داشته است. اما باید توجه داشت که این همبستگی، یک پدیده ایستا نیست و نیازمند تقویت و مدیریت مداوم است. در این میان، نقش رسانهها به عنوان معماران روایت ملی و پل ارتباطی میان حاکمیت و مردم، حیاتی است. رسانههای مسئول باید با ارائه اطلاعات دقیق و شفاف، مبارزه با اخبار جعلی و تقویت صدای رسمی، به اعتماد عمومی دامن بزنند و از هرگونه تفرقه و بیثباتی روانی جلوگیری کنند. موفقیت در مقابله با عملیات روانی دشمن و حفظ انسجام داخلی، نه تنها تابآوری جامعه را افزایش میدهد، بلکه پشتوانه محکمی برای هرگونه تصمیمگیری استراتژیک در سطح ملی خواهد بود.
کلمات کلیدی:
همبستگی ملی، امنیت ملی، ایران، تهدید خارجی، رژیم صهیونیستی، رسانه، افکار عمومی، جامعهشناسی سیاسی، اخبار کرمان، اخبار کرمان و شهرستانها، اخبار استان کرمان، نذیر کرمان.
منبع: نذیر کرمان ? استاد دانشگاه: ایرانیان تاریخ درخشانی از همبستگی ملی در برابر حمله خارجی دارند
− سه =